Trung Quốc vừa hoàn thành chuyến bay thử nghiệm động cơ máy bay chạy bằng hydro, đánh dấu một bước tiến trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hàng không truyền thống. Thử nghiệm được thực hiện trên một máy bay chở hàng không người lái nặng 7,5 tấn, trang bị động cơ tuabin cánh quạt hydro công suất cỡ megawatt. Máy bay đã bay trong 16 phút, đạt độ cao 300 mét và di chuyển quãng đường khoảng 36 km trước khi hạ cánh an toàn.

Động cơ mang tên AEP100, do Tập đoàn Động cơ Hàng không Trung Quốc (AECC) phát triển, sử dụng hydro lỏng làm nhiên liệu trong quá trình đốt trực tiếp, tương tự như các động cơ phản lực truyền thống. Điều này khác biệt với một số hướng tiếp cận khác trong ngành hàng không hydro, vốn sử dụng pin nhiên liệu để tạo ra điện năng. Theo Daily Galaxy, kết quả thử nghiệm cho thấy tính khả thi ban đầu của việc ứng dụng công nghệ đốt hydro trong hệ thống hàng không.

Trên phạm vi toàn cầu, hàng không chạy bằng hydro đang được nghiên cứu như một giải pháp thay thế nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt trong bối cảnh lo ngại về an ninh năng lượng và mục tiêu giảm phát thải. Không giống như dầu hỏa, hydro khi đốt không tạo ra khí CO2, tuy nhiên lại đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật liên quan đến lưu trữ và vận hành. Hydro lỏng phải được duy trì ở nhiệt độ cực thấp, khoảng âm 253°C, đòi hỏi các hệ thống chuyên dụng để đảm bảo an toàn và ổn định trong suốt chuyến bay.

Cách tiếp cận của Trung Quốc tập trung vào công nghệ đốt trực tiếp, vốn có mật độ công suất cao hơn và có thể phù hợp với các máy bay lớn. Trong khi đó, hãng Airbus đang theo đuổi công nghệ pin nhiên liệu hydro thông qua chương trình ZEROe. Pin nhiên liệu chuyển đổi hydro thành điện năng để vận hành hệ thống động cơ điện. Dù phương pháp này chỉ tạo ra hơi nước như sản phẩm phụ, công suất đầu ra thường thấp hơn so với các hệ thống đốt nhiên liệu.

Chuyến bay thử nghiệm diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn biến động, với gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ và chi phí nhiên liệu gia tăng, khiến nhu cầu tìm kiếm nguồn năng lượng thay thế ngày càng cấp thiết. Đối với Trung Quốc, hydro không chỉ là nhiên liệu phát thải thấp mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không – nơi việc điện khí hóa còn nhiều hạn chế.

Tuy vậy, vẫn còn nhiều thách thức trước khi máy bay chạy bằng hydro có thể được triển khai trên quy mô lớn. Hạ tầng sản xuất, lưu trữ và tiếp nhiên liệu hydro hiện vẫn ở giai đoạn đầu. Đồng thời, hiệu suất dài hạn, chi phí và độ an toàn của các hệ thống này cần được kiểm chứng thêm. Thời gian bay thử ngắn cũng cho thấy công nghệ này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm.

Các dự báo trong ngành cho thấy những ứng dụng ban đầu có thể tập trung vào vận tải hàng hóa, máy bay không người lái và các tuyến bay khu vực – nơi các rào cản về logistics dễ kiểm soát hơn. Trong khi đó, máy bay chở khách chạy bằng hydro được dự đoán sẽ mất nhiều thời gian hơn để phát triển do yêu cầu chứng nhận nghiêm ngặt và độ phức tạp khi tích hợp hệ thống động lực mới vào đội bay thương mại.

Trung Quốc đã xây dựng lộ trình phát triển hàng không hydro theo từng giai đoạn, với mục tiêu kiểm chứng các công nghệ cốt lõi vào năm 2028, triển khai ứng dụng khu vực vào năm 2035 và mở rộng sang các máy bay thương mại cỡ lớn vào khoảng giữa thế kỷ. Song song, nhiều khu vực khác trên thế giới cũng đang theo đuổi các hướng công nghệ khác nhau, bao gồm cả đốt hydro và pin nhiên liệu, trước khi một giải pháp chiếm ưu thế được xác lập.

Chuyến bay thử lần này được xem là một bước tiến từng phần trong quá trình chuyển đổi sang các loại nhiên liệu hàng không thay thế. Dù việc ứng dụng trên diện rộng vẫn còn nhiều năm phía trước, công nghệ động lực hydro được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của ngành vận tải hàng không.