Khai phá giá trị từ "kỳ vĩ ngàn mây" và nội lực văn hóa

Nằm tại vùng biên viễn phía Bắc, Lai Châu được ví như nơi "mây chạm núi, văn hóa chạm lòng người". Địa phương này sở hữu những cung đường huyền thoại như đèo Ô Quy Hồ và các đỉnh núi cao hàng đầu Việt Nam cũng như Đông Nam Á như Pu Si Lung, Pu Ta Leng, Bạch Mộc Lương Tử.

Cùng với thảm thực vật nguyên sinh và những rừng hoa đỗ quyên rực rỡ, thiên nhiên đã ban tặng cho nơi đây một vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ đặc trưng. Theo ông Nguyễn Đình Hùng, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lai Châu, chính sự chân chất, mến khách của người dân là "tài nguyên mềm" quý giá tạo nên sức hút riêng biệt.

Sức hút này đã đưa Lai Châu dần ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ du lịch với các điểm đến tiêu biểu như Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây, Cổng trời Ô Quy Hồ hay quần thể hang động Pusamcap. Những năm qua, hệ thống hạ tầng đã được đầu tư đồng bộ với hơn 138 cơ sở lưu trú và 150 nhà hàng đủ tiêu chuẩn.

Thực tế cho thấy, du lịch Lai Châu đã có những bước tiến dài trong giai đoạn 2021-2025 khi đón trên 5 triệu lượt khách với tổng doanh thu ước đạt hơn 3.800 tỷ đồng. Những điểm sáng như bản Lao Chải 1 ở độ cao 1.300m là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn bản sắc và kinh doanh.

Ông Cứ A Chu, Bí thư Chi bộ bản Lao Chải 1, chia sẻ rằng người dân nơi đây vẫn gìn giữ nguyên vẹn nếp sống từ kiến trúc đến phong tục. Hiện bản đã có 8 hộ làm homestay phục vụ hàng trăm khách lưu trú cùng các dịch vụ bản địa như tắm lá thuốc, ngâm chân.

Sự đa dạng còn đến từ các tổ hợp hiện đại như Khu du lịch Sinh thái Cổng trời Ô Quy Hồ của bà Trần Kiều Oanh. Nằm ở độ cao 2.035m, nơi đây được quy hoạch đa dạng từ vui chơi, nghỉ dưỡng đến tâm linh, giúp du khách có cái nhìn toàn diện về vẻ đẹp và văn hóa Tây Bắc.

Chiến lược bền vững và cam kết đồng hành cùng nhà đầu tư

Dù sở hữu tiềm năng to lớn, du lịch Lai Châu vẫn đang đứng trước những thách thức về tính bền vững. Tại hội nghị xúc tiến du lịch năm 2026, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp lữ hành đã thẳng thắn chỉ ra thực trạng "bê tông hóa" và "homestay hóa" nhanh chóng đang làm suy giảm cảnh quan tự nhiên.

Việc chuyển đổi đất vườn sang xây dựng và chặt bỏ cây xanh khiến bản làng mất đi vẻ nguyên bản. Bên cạnh đó, các nghề thủ công truyền thống đôi khi còn mang tính trình diễn, chưa thực sự trở thành nguồn sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Trước vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh Lai Châu cần tận dụng ba lợi thế lớn là địa hình, văn hóa và khí hậu. Tỉnh cần chuyển từ việc "bán sản phẩm" sang "bán trải nghiệm", khai thác sâu hơn các phiên chợ vùng cao và sản phẩm làng nghề.

Để giải quyết triệt để các tồn tại, lãnh đạo ngành văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh cho biết đang triển khai quy hoạch chi tiết tại các bản tiêu biểu. Mục tiêu là phân định rõ các loại đất, kiểm soát phát triển xây dựng và giữ gìn không gian cảnh quan đặc trưng.

Tỉnh cũng dự kiến hỗ trợ khoảng 40 triệu đồng mỗi hộ để duy trì các nghề thủ công truyền thống, tạo điểm trải nghiệm thực thụ cho khách du lịch. Điều này giúp người dân gắn bó với nghề, nâng cao thu nhập và bảo tồn bản sắc địa phương một cách thực chất.

Song song với đó, Lai Châu cam kết tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng với phương châm “Doanh nghiệp phát tài - Lai Châu phát triển”. Tỉnh sẽ ưu tiên bố trí quỹ đất, đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm như tuyến kết nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai, hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên và cao tốc CT13.

Những nỗ lực này không chỉ nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng mà còn khẳng định quyết tâm của địa phương trong việc biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, giữ vững hồn cốt bản sắc giữa dòng chảy hiện đại.