Căng thẳng địa chính trị tái bùng phát tại Trung Đông đang giáng một đòn mạnh vào hạ tầng năng lượng châu Âu. Dữ liệu từ hãng tư vấn năng lượng Energy Aspects tính đến ngày 18/6 chỉ ra lục địa già sẽ đối mặt với mức thâm hụt tới 600.000 thùng nhiên liệu máy bay mỗi ngày trong suốt quý III. Trái ngược với kịch bản ảm đạm này, thị trường Mỹ và khu vực Châu Á - Thái Bình Dương lại ghi nhận mức thặng dư lần lượt là 116.000 thùng và 425.000 thùng mỗi ngày.

Anh, Pháp và Đức được dự báo là những quốc gia chịu đòn đau nhất trong đợt khủng hoảng lần này. Việc hàng loạt nhà máy lọc dầu tại đây đóng cửa trong nhiều thập kỷ qua đã đẩy khu vực này vào thế phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ Trung Đông thông qua eo biển Hormuz. 

Tuyến hàng hải chiến lược vốn gánh vác 20% lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu này gần như tê liệt hoàn toàn kể từ khi xung đột bùng nổ vào cuối tháng 2. Việc mất đi tuyến đường tiếp tế chính - nơi từng cung cấp tới một nửa lượng nhiên liệu máy bay nhập khẩu cho châu Âu - đã bộc lộ rõ sự mong manh của toàn bộ hệ thống năng lượng khu vực.

Số liệu từ Reuters cho thấy lượng tồn kho của châu Âu vào đầu tháng 6 chỉ vỏn vẹn 38 triệu thùng, mức thấp nhất trong số các thị trường lớn và chỉ đủ duy trì hoạt động trong gần 30 ngày. Để so sánh, dự trữ của Mỹ hiện đạt khoảng 99 triệu thùng.

Báo cáo thị trường mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ghi nhận tồn kho nhiên liệu bay cuối tháng 5 của EU tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái, đồng thời công suất từ các nhà máy lọc dầu nội địa cũng tăng 30%. Tuy nhiên, các chỉ số tăng trưởng này vẫn không thể khỏa lấp thực tế rằng toàn bộ châu Âu chỉ còn khoảng một tháng nhiên liệu dự phòng.

Để duy trì lịch trình cho các chuyến bay, các quốc gia châu Âu đã huy động mọi nguồn lực từ nâng công suất lọc dầu nội địa, xả kho dự trữ đến tìm kiếm các đối tác quốc tế mới.

Theo dữ liệu từ Kpler, lượng nhập khẩu nhiên liệu bay của châu Âu trong tháng 6 đã vọt lên 673.000 thùng mỗi ngày, chạm mốc cao nhất kể từ tháng 10/2025. Mỹ và Nigeria trở thành hai đối tác xuất khẩu lớn nhất cho khu vực, bên cạnh dòng hàng bổ sung từ Kuwait, Canada, Ấn Độ và Hàn Quốc.

Dù vậy, giới phân tích nhận định các nỗ lực chữa cháy này vẫn chưa thể đưa thị trường rời khỏi vùng nguy hiểm. Chuyên gia Janiv Shah từ tổ chức Rystad cho rằng áp lực cung cầu sẽ tiếp tục căng thẳng kéo dài đến ít nhất là tháng 8.

Trước nguy cơ cạn kiệt nguồn cung vào cuối mùa hè, Ủy viên Năng lượng Liên minh châu Âu Dan Jorgensen xác nhận Brussels đang cân nhắc phương án can thiệp sâu hơn bằng việc xả kho dự trữ chiến lược của các quốc gia thành viên.

Điểm sáng hiếm hoi cho các hãng hàng không là áp lực chi phí phần nào được giải tỏa khi giá nhiên liệu bay tại khu vực Tây Bắc châu Âu hạ nhiệt về mức 133 USD/thùng, giảm sâu so với mốc kỷ lục 215 USD/thùng ghi nhận vào cuối tháng 3. Do nhiên liệu thường chiếm tới 20-25% tổng chi phí vận hành, đợt giảm giá này mang lại không gian thở cần thiết cho các doanh nghiệp vận tải.

Mặc dù vậy, hành khách khó có thể kỳ vọng vào một đợt giảm giá vé máy bay trong ngắn hạn. Giới chuyên gia đánh giá nhu cầu di chuyển của người dân trong mùa du lịch vẫn ở mức rất cao, trong khi tải cung ứng của các hãng bị bó hẹp sau hàng loạt quyết định cắt giảm chuyến bay nhằm tối ưu hóa lượng nhiên liệu hiện có.