Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chịu tác động rõ nhất

Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương, khung giờ tính giá điện mới có nhiều thay đổi đáng chú ý. Nếu trước đây, giờ cao điểm từ thứ Hai đến thứ Bảy được chia thành hai khoảng 9h30-11h30 và 17h-20h, còn giờ thấp điểm từ 22h đến 4h sáng hôm sau, thì nay giờ cao điểm được điều chỉnh thành 17h30-22h30 từ thứ Hai đến thứ Bảy. Giờ thấp điểm là từ 0h đến 6h hằng ngày, các khoảng còn lại là giờ bình thường.

Việc dịch chuyển giờ cao điểm từ ban ngày sang buổi tối phản ánh đúng thực tế nhu cầu điện tăng mạnh vào thời điểm sinh hoạt dân cư, thương mại và dịch vụ diễn ra sôi động nhất. Đồng thời, cách tính chi phí điện cũng thay đổi theo xu hướng này.

Tuy nhiên, khung giờ cao điểm - thấp điểm mới không áp dụng trực tiếp cho toàn bộ người dùng điện. Hiện điện sinh hoạt vẫn tính theo biểu giá bậc thang 6 bậc trên thực tế. Theo Quyết định 14/2025, cơ cấu mới được thiết kế còn 5 bậc nhưng chưa triển khai. Vì vậy, nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp trước mắt là khách hàng mua điện theo cơ chế 3 thời điểm, gồm các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đơn vị sử dụng điện lớn có công tơ đo đếm theo thời gian.

Ở nhóm khách hàng sản xuất cấp điện áp dưới 6 kV, giá điện giờ bình thường hiện là 1.987 đồng/kWh, giờ thấp điểm là 1.300 đồng/kWh, trong khi giờ cao điểm lên tới 3.640 đồng/kWh. Như vậy, điện dùng vào giờ cao điểm đắt gấp khoảng 2,8 lần so với giờ thấp điểm.

Điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp vận hành dây chuyền liên tục, có phụ tải tăng mạnh vào buổi tối hoặc khó sắp xếp lại ca sản xuất sẽ chịu áp lực chi phí lớn hơn. Ngược lại, những đơn vị có thể điều chỉnh lịch vận hành, chuyển hoạt động sạc pin, bơm nước, kho lạnh, nén khí hoặc các công đoạn tiêu thụ điện lớn sang giờ thấp điểm sẽ có thêm dư địa tiết kiệm chi phí.

Hộ gia đình chưa tăng tiền điện ngay nhưng phải đổi thói quen

Đối với khách hàng kinh doanh cùng cấp điện áp, mức chênh lệch giá điện còn lớn hơn. Giá điện giờ cao điểm hiện ở mức 5.422 đồng/kWh, trong khi giờ thấp điểm chỉ 1.918 đồng/kWh.

Khi khung giờ cao điểm kéo dài đến 22h30, nhiều hoạt động kinh doanh buổi tối sẽ chịu tác động đáng kể nếu không điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện. Trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn, cơ sở giải trí hay các cơ sở sản xuất theo ca là những nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Nếu tiếp tục duy trì mức tiêu thụ lớn trong giờ cao điểm mới, chi phí điện trên mỗi kWh có thể cao gấp gần 3 lần so với giờ thấp điểm.

Trong khi đó, với hộ gia đình, tác động trước mắt chưa thể hiện trực tiếp trên hóa đơn vì điện sinh hoạt chưa áp dụng giá theo thời gian sử dụng. Tuy nhiên, xu hướng thay đổi là rất rõ ràng. Buổi tối vốn là thời điểm các gia đình sử dụng nhiều điện nhất cho điều hòa, bếp điện, bình nóng lạnh và nhiều thiết bị khác, cũng chính là lúc hệ thống điện chịu áp lực lớn nhất.

Một chuyên gia thuộc Hiệp hội Năng lượng Việt Nam nhận định, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm - thấp điểm là bước đi nhằm dùng công cụ giá để điều tiết hành vi tiêu dùng điện thay vì biện pháp hành chính. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, nhất là mùa nắng nóng và khi nguồn năng lượng tái tạo biến động theo từng thời điểm trong ngày, cách tiếp cận này sẽ giúp hệ thống điện vận hành linh hoạt hơn.

Thực tế cho thấy, dù giá điện không đổi, hóa đơn của nhiều khách hàng vẫn có thể biến động mạnh do thay đổi thời điểm sử dụng. Với doanh nghiệp, câu chuyện không chỉ là dùng bao nhiêu điện mà còn là dùng vào lúc nào. Với người dân, tiết kiệm điện cũng không còn đơn thuần là giảm tiêu thụ, mà là sử dụng hợp lý và phân bổ thời gian hiệu quả hơn.

Về thời điểm áp dụng khung giờ mới, Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, căn cứ Thông tư 60/2025 và Quyết định 14/2025 về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, việc triển khai sẽ được thực hiện cùng đợt điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân gần nhất.