Lễ hội truyền thống giàu giá trị lịch sử, văn hóa

Lễ khai mạc có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Ninh Bình cùng hàng nghìn người dân, du khách thập phương.

Lễ hội Tràng An được tổ chức thường niên nhằm tưởng nhớ, tri ân Đức Thánh Quý Minh Đại Vương - một trong những vị thần được thờ tụng theo tín ngưỡng dân gian. Theo truyền thuyết, ngài là một trong ba anh em, cũng là ba vị tướng được phong Thánh gồm Tản Viên, Cao Sơn và Quý Minh, có công trấn ải Sơn Nam, thuộc Hoa Lư tứ trấn, bảo vệ đất nước thời Hùng Vương thứ 18.

Đây là dịp để giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công đức của các bậc tiền nhân; đồng thời tiếp tục tôn vinh chiều sâu lịch sử và giá trị trường tồn của Quần thể danh thắng Tràng An. Lễ hội cũng góp phần khơi dậy truyền thống cách mạng, niềm tự hào dân tộc và những giá trị văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng mang bản sắc riêng của vùng đất Cố đô Hoa Lư.

Tham dự lễ hội, nhân dân và du khách được hòa mình vào đoàn rước rồng từ khu vực bến thuyền Tràng An xuôi theo dòng nước, soi bóng những dãy núi hùng vĩ để vào Đền Suối Tiên thực hiện nghi lễ dâng hương, dâng hoa, lễ vật lên ban thờ Đức Thánh Quý Minh Đại Vương.

Các đại biểu và đông đảo du khách trong nước, quốc tế còn trải nghiệm hành trình hơn 5 km đường thủy trên dòng sông Sào Khê, xuyên qua các hang động để cử hành nghi thức rước rồng, rước kiệu, rước nước, tế lễ tại đền Suối Tiên. Đây cũng là dịp để cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, người dân ấm no, hạnh phúc.

Biểu tượng của du lịch xanh và phát triển bền vững

Điểm nhấn đặc sắc của Lễ hội Tràng An là nghi lễ mở cửa rừng, còn gọi là “Phát Lác”. Theo quan niệm dân gian, suốt cả năm rừng được “đóng cửa”, con người tuyệt đối không khai thác. Chỉ duy nhất ngày 17/3 Âm lịch, người dân mới được vào rừng khai thác có kiểm soát.

Quy ước cộng đồng này được xem là mô hình bảo vệ rừng sớm, tự nhiên và bền vững, thể hiện nhận thức sâu sắc của cha ông về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên. Vì vậy, Lễ hội Tràng An không chỉ là ngày hội truyền thống mà còn là cam kết cộng đồng trong việc sống trong di sản, gìn giữ di sản và trao truyền di sản cho thế hệ mai sau.

Ban Tổ chức cho biết, thông điệp lớn nhất của lễ hội năm nay là con người phải biết tôn trọng, gìn giữ và sống hài hòa với thiên nhiên. Chính điều đó đã tạo nên nét riêng của Tràng An - một lễ hội văn hóa, tâm linh gắn với bảo vệ môi trường độc đáo của Việt Nam, đồng thời là một trong những lễ hội sinh thái hiếm có trên thế giới.

Trong khuôn khổ lễ hội, trên dòng sông Sào Khê diễn ra nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc với các sân khấu thực cảnh giới thiệu nét đẹp truyền thống của nhiều vùng miền như hát chèo, hát xẩm, hát văn, cồng chiêng… do các nghệ nhân, nghệ sĩ trong tỉnh biểu diễn.

Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới năm 2014, là một trong số ít di sản hỗn hợp của nhân loại, hội tụ những giá trị nổi bật toàn cầu về thiên nhiên, lịch sử và văn hóa. Với lợi thế đó, Tràng An đang trở thành điểm đến hàng đầu thế giới, hình mẫu về du lịch bền vững và biểu tượng cho sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.

Thông qua lễ hội thường niên, Ninh Bình tiếp tục quảng bá hình ảnh vùng đất di sản, hướng tới mục tiêu xây dựng địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ.