Kết quả cuộc điều tra do tờ Wall Street Journal công bố ngày 18/7 bóc tách quy mô của chiến dịch tác động nhận thức do phía Israel triển khai tại Mỹ. Trong nhiều tháng qua, hàng triệu người dân Mỹ liên tục nhận được tin nhắn tự động do trí tuệ nhân tạo (AI) khởi tạo, gửi đi dưới các tên giả lập như Emma, Sarah hay John.

Những thông điệp này mang tên "Bạn bè vì Hòa bình", đặt ra câu hỏi gợi mở dạng: "Bạn nghĩ các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Israel với Iran sẽ tác động như thế nào đến an ninh toàn cầu?". Tuy nhiên, quá trình xác minh của tờ báo chỉ ra không có bất kỳ công ty hay tổ chức phi lợi nhuận nào đăng ký hợp pháp dưới tên gọi này.

Nỗ lực xoay chuyển dư luận diễn ra trong bối cảnh thiện cảm của người Mỹ dành cho Israel lao dốc. Số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy tỷ lệ người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm với Israel đã chạm mốc 60% vào tháng 3/2026, tăng mạnh so với mức 53% năm 2025 và 42% vào năm 2022. 

Mạng lưới truyền thông quy mô lớn

Các tin nhắn ẩn danh chỉ là một phần thuộc thỏa thuận truyền thông có tổng trị giá vượt 45 triệu USD. Hợp đồng này trao cho công ty do Brad Parscale, cựu quản lý chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nắm quyền điều hành. Trong đó, Sparkfire - đơn vị trực tiếp vận hành hệ thống nhắn tin AI - đã nhận khoản giải ngân 6,5 triệu USD vào giữa tháng 5/2026.

Không dừng lại ở việc gửi tin nhắn riêng lẻ, đội ngũ của Parscale còn xây dựng hàng loạt trang web và bài viết trực tuyến ủng hộ Israel. Mục tiêu cốt lõi của hành động này là "thao túng" dữ liệu đầu vào, buộc các mô hình ngôn ngữ lớn phổ biến như ChatGPT hay Claude trả ra kết quả có lợi cho Israel khi người dùng truy vấn.

Chiến dịch này nằm trong bức tranh tài chính rộng lớn hơn của ngân sách ngoại giao Israel. Năm ngoái, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar xác nhận Tây Jerusalem đã phê duyệt khoản ngân sách hơn 700 triệu USD cho năm 2026 chỉ để phục vụ mục tiêu cải thiện hình ảnh quốc gia và "định hình nhận thức" trên phạm vi toàn cầu.

Phản ứng từ chính giới

Riêng tại thị trường Mỹ, nguồn tin ghi nhận ít nhất 6 doanh nghiệp đã ký hợp đồng triển khai công việc, đi kèm khoảng 30 cá nhân đăng ký tư cách đại diện nước ngoài cho Israel. Bối cảnh truyền thông còn ghi nhận khoản chi hơn 500.000 USD cho các chiến dịch quảng cáo trên đài truyền hình bảo thủ Salem Media - nơi ông Parscale đảm nhiệm vai trò Giám đốc chiến lược. Phía Salem sau đó đã lên tiếng phủ nhận việc chi tiền cho các MC để phát ngôn theo định hướng có sẵn.

Chiến dịch tác động tâm lý này đang gặp phải sự phản ứng gay gắt từ chính giới Mỹ. Trong buổi trò chuyện trên podcast của Joe Rogan phát sóng ngày 15/7, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trực tiếp cáo buộc một số thành viên trong Chính phủ Israel đang tìm cách thao túng dư luận Mỹ nhằm kéo dài cuộc xung đột với Iran "vô thời hạn".

Đến nay, Bộ Ngoại giao Israel vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào trước những thông tin chi tiết do tờ Wall Street Journal đăng tải.