Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn sản phẩm vật liệu nổ công nghiệp (VLNCN) đối với thuốc nổ hỗn hợp của các loại thuốc nổ mạnh đơn chất, nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật và tăng cường công tác quản lý đối với mặt hàng đặc thù này.

Vật liệu nổ công nghiệp là loại vật tư quan trọng phục vụ nhiều lĩnh vực như khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng và thi công các công trình. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu sử dụng VLNCN ngày càng gia tăng, góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất và đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, đây cũng là loại hàng hóa tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn trong quá trình sản xuất, bảo quản, vận chuyển và sử dụng, đòi hỏi phải được quản lý chặt chẽ.

Theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, chỉ những loại vật liệu nổ công nghiệp nằm trong danh mục do Bộ Công Thương ban hành mới được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng. Đồng thời, VLNCN thuộc nhóm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn nên phải được quản lý chất lượng trên cơ sở các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

Hiện nay, theo Thông tư số 23/2024/TT-BCT, Việt Nam có 35 loại vật liệu nổ công nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng. Trong đó, 34 loại đã được ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, riêng thuốc nổ hỗn hợp của các loại thuốc nổ mạnh đơn chất vẫn chưa có quy chuẩn riêng dù đang được sử dụng trong sản xuất mồi nổ công nghiệp và mồi nổ tăng cường phục vụ khai thác khoáng sản, thi công công trình.

Theo Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, đây là sản phẩm thuộc danh mục VLNCN được phép lưu hành tại Việt Nam và được xác định là hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP. Vì vậy, việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng là cần thiết nhằm tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý chất lượng, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động sản xuất và sử dụng.

Dự thảo quy chuẩn đề xuất nhiều chỉ tiêu kỹ thuật quan trọng đối với thuốc nổ hỗn hợp của các loại thuốc nổ mạnh đơn chất nhằm bảo đảm an toàn trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Các chỉ tiêu gồm hàm lượng nước và các chất dễ bay hơi; khả năng sinh công; tốc độ nổ ở các mức mật độ khác nhau; độ nén trụ chì và độ nhạy va đập.

Cùng với đó, dự thảo quy định cụ thể các phương pháp thử và đánh giá chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành. Việc xác định tốc độ nổ được thực hiện thông qua thiết bị đo thời gian để tính toán vận tốc truyền sóng nổ, trong khi độ nhạy va đập được xác định bằng tỷ lệ phần trăm mẫu phát nổ thông qua thiết bị chuyên dụng.

Bên cạnh các yêu cầu kỹ thuật, dự thảo cũng đưa ra những quy định chặt chẽ về quản lý chất lượng. Theo đó, sản phẩm phải thực hiện công bố hợp quy, gắn dấu hợp quy (CR), ghi nhãn hàng hóa trước khi lưu thông trên thị trường và chịu sự kiểm tra chất lượng theo quy định của pháp luật.

Việc chứng nhận hợp quy được thực hiện theo phương thức 5 hoặc phương thức 7 theo quy định tại Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN. Đối với phương thức 5, trong thời gian giấy chứng nhận còn hiệu lực, sản phẩm phải được đánh giá giám sát định kỳ thông qua thử nghiệm mẫu và kiểm tra quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý chất lượng.

Theo dự thảo, việc đánh giá giám sát được thực hiện không quá 12 tháng một lần kể từ thời điểm giấy chứng nhận có hiệu lực và các lần đánh giá tiếp theo không vượt quá 24 tháng kể từ đợt đánh giá trước đó. Việc xây dựng và ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thuốc nổ hỗn hợp của các loại thuốc nổ mạnh đơn chất không chỉ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý vật liệu nổ công nghiệp mà còn nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh và sử dụng, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.