Phân loại 5 nhóm đối tượng để tối ưu hóa nguồn lực y tế

Để quá trình triển khai diễn ra khoa học, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót người dân, Sở Y tế Hà Nội đã đưa ra hướng dẫn cụ thể phân loại dân cư thành 5 nhóm đối tượng thụ hưởng rõ rệt:

Nhóm thứ nhất bao gồm các đối tượng yếu thế và cần ưu tiên cao trong xã hội, như người cao tuổi, người khuyết tật, thành viên thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người đang mắc các bệnh mạn tính. Đặc biệt, nhóm này cũng bao gồm cư dân đang sinh sống tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, xã đảo và đặc khu. Công tác tổ chức khám sức khỏe cho nhóm này sẽ do UBND xã, phường trực tiếp chủ trì và thực hiện.

Nhóm thứ hai hướng đến thế hệ trẻ, bao gồm trẻ em tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh đang theo học tại các trường phổ thông. Chương trình khám sức khỏe của nhóm này sẽ được tổ chức thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các cơ sở giáo dục và trạm y tế lưu động hoặc cố định, dự kiến đồng loạt khởi động từ tháng 9 năm 2026 theo khung y tế trường học.

Nhóm thứ ba là lực lượng lao động đang làm việc theo hợp đồng tại các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Đối với nhóm này, đơn vị sử dụng lao động tiếp tục chịu trách nhiệm chi trả và tổ chức khám sức khỏe định kỳ theo đúng quy định của Bộ luật Lao động, phối hợp cùng ngành y tế thành phố để cập nhật dữ liệu.

Nhóm thứ tư gồm các cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang nhân dân do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quản lý. Công tác chăm sóc và khám sức khỏe định kỳ sẽ do các cơ quan chủ quản thuộc hai bộ này chịu trách nhiệm thực hiện theo quy trình chuyên biệt.

Nhóm thứ năm là tất cả các công dân còn lại không thuộc 4 diện nêu trên. Họ sẽ được UBND các xã, phường bổ sung vào kế hoạch tổng thể để tổ chức khám sức khỏe miễn phí theo lộ trình của địa phương. Bên cạnh đó, Sở Y tế nhấn mạnh các địa phương cần rà soát kỹ lưỡng danh sách để tránh tình trạng trùng lặp với những nhóm đã được Nhà nước hỗ trợ kinh phí theo các chính sách đặc thù khác.

Chi tiết gói khám lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng theo độ tuổi

Một điểm nổi bật của chương trình lần này là nội dung khám sức khỏe được thiết kế cá nhân hóa và chuyên biệt hóa sâu sắc theo từng nhóm tuổi khác nhau, bám sát các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế nhằm đạt hiệu quả tầm soát cao nhất:

Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, việc thăm khám tuân thủ nghiêm ngặt theo Quyết định số 1284/QĐ-BYT. Các y bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá toàn diện các chỉ số sinh tồn, tình trạng dinh dưỡng, sự phát triển thể chất và tinh thần - vận động, kiểm tra lịch sử tiêm chủng mở rộng. Đặc biệt, trẻ trong độ tuổi từ 16 đến 30 tháng sẽ được áp dụng các bài trắc nghiệm sàng lọc chuyên sâu nhằm phát hiện sớm nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ.

Đối với nhóm từ 6 đến dưới 18 tuổi không nằm trong hệ thống giáo dục chính quy, nội dung khám tập trung vào việc khai thác tiền sử bệnh tật, đánh giá thể lực và kiểm tra các chuyên khoa nhi thiết yếu như hệ tuần hoàn, hô hấp, tiêu hóa, thần kinh, mắt, tai mũi họng, và răng hàm mặt. Các xét nghiệm cận lâm sàng sẽ được linh hoạt thực hiện khi có chỉ định y khoa rõ ràng hoặc dựa trên nguyện vọng thực tế của người dân.

Đối với người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, quy trình khám được xây dựng toàn diện và bao quát hơn. Bên cạnh khám lâm sàng đầy đủ các chuyên khoa nội, ngoại, da liễu, sản phụ khoa, mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, người dân sẽ được thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cơ bản bao gồm: công thức máu, đường huyết (Glucose), đánh giá chức năng thận (Ure, Creatinin), men gan (AST, ALT), phân tích nước tiểu và chụp X-quang tim phổi thẳng. Trong trường hợp xuất hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ mắc lao phổi, u phổi hay các bệnh lý nguy hiểm khác, bác sĩ sẽ lập tức chỉ định xét nghiệm chuyên sâu hoặc chuyển tuyến điều trị kịp thời.

Chiến dịch sàng lọc miễn phí 12 bệnh lý và yếu tố nguy cơ phổ biến

Bên cạnh các nội dung khám sức khỏe định kỳ thông thường, chiến dịch năm 2026 của Hà Nội còn lồng ghép chương trình tầm soát miễn phí đối với 12 nhóm bệnh lý và yếu tố nguy cơ phổ biến nhất trong cộng đồng hiện nay. Danh mục này bao gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư khoang miệng, ung thư đại trực tràng, ung thư tuyến tiền liệt, cùng các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu và rối loạn tâm thần do lạm dụng rượu bia.

Hoạt động sàng lọc này được phân bổ khoa học dựa trên các cột mốc tuổi và giới tính có tỷ lệ nguy cơ cao:

Phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi được tập trung sàng lọc ung thư cổ tử cung; phụ nữ từ 40 đến 70 tuổi được tầm soát ung thư vú.

Nam giới trên 45 tuổi được khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư khoang miệng; từ 50 đến 69 tuổi được tầm soát ung thư tuyến tiền liệt.

Người từ 40 tuổi trở lên được đánh giá nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Người từ 45 tuổi trở lên được đưa vào diện sàng lọc đái tháo đường type 2.

Người từ 50 tuổi trở lên được thực hiện các biện pháp tầm soát ung thư đại trực tràng.

Đặc biệt, tất cả công dân từ 18 tuổi trở lên đều sẽ được thực hiện bảng hỏi đánh giá sức khỏe tâm thần nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu trầm cảm, lo âu hoặc hệ lụy từ việc sử dụng rượu.

Song song với chiến dịch vĩ mô này, Hội đồng nhân dân (HĐND) TP Hà Nội cũng vừa thông qua chính sách hỗ trợ 100% chi phí điều trị tật khúc xạ cho thanh niên từ 18 đến 35 tuổi mắc cận thị từ 3 diop trở lên, áp dụng theo mức giá dịch vụ công lập từ đầu tháng 7 năm nay.

Với những bước đi đồng bộ này, Hà Nội tự hào là địa phương thứ hai trên cả nước (sau TP.HCM triển khai từ tháng 4) thực hiện chương trình chăm sóc sức khỏe toàn dân trên quy mô lớn. Ở cấp độ quốc gia, Bộ Y tế cũng đang hoàn thiện dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Phòng bệnh nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, hướng tới mục tiêu mọi người dân Việt Nam đều được khám sức khỏe định kỳ miễn phí và tiến tới miễn viện phí cơ bản vào năm 2030.