Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng như trước đây, nhiều địa phương của Hà Nội đang từng bước xây dựng các mô hình nông nghiệp tích hợp nhiều giá trị nhằm khai thác tối đa tiềm năng của đất đai và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển Thủ đô theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Một trong những mô hình nổi bật là khu sản xuất hoa lan hồ điệp công nghệ cao của Hợp tác xã Đan Hoài tại xã Đan Phượng. Với quy mô gần 10ha, trang trại được đầu tư hệ thống nhà kính hiện đại, tự động hóa nhiều khâu chăm sóc, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và dinh dưỡng cho cây trồng.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Đan Hoài Bùi Hường Bích, đơn vị hiện duy trì khoảng 70.000 cây lan với hơn 20 màu hoa khác nhau, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nhiều thời điểm của năm. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giảm chi phí sản xuất, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.

Ở một hướng phát triển khác, mô hình trồng nho ven sông Hồng của anh Vũ Văn Lực dưới chân cầu Nhật Tân đang cho thấy hiệu quả khi kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm. Trên diện tích khoảng 4ha, trong đó 2,5ha dành để trồng nho, trang trại hiện phát triển 5 giống nho chủ lực cùng khoảng 20 giống đang được khảo nghiệm.

Ban đầu, khu vườn chủ yếu hướng đến cung cấp nho thương phẩm. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều người dân tìm đến tham quan và trải nghiệm hái nho tại vườn, chủ trang trại đã mở rộng thêm các dịch vụ phục vụ khách. Cách làm này giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời tạo thêm nguồn thu ngoài hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Hai mô hình trên phản ánh xu hướng phát triển nông nghiệp mới của Hà Nội, trong đó giá trị kinh tế không chỉ đến từ nông sản mà còn được tạo ra thông qua dịch vụ, trải nghiệm, giáo dục và các hoạt động gắn với sinh thái.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có hơn 400 mô hình nông nghiệp đa giá trị. Các mô hình này đóng góp khoảng 40% tổng giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, hiện đại và thích ứng với đô thị hóa.

Cùng với sự thay đổi trong thực tiễn sản xuất, tư duy phát triển nông nghiệp của Hà Nội cũng đang có bước chuyển mạnh. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là mở rộng diện tích và tăng sản lượng thì hiện nay trọng tâm là nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng chuỗi liên kết và phát triển sản phẩm theo nhu cầu thị trường.

Định hướng này được xác định rõ trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Theo đó, Hà Nội cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp đô thị, coi giá trị gia tăng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng tăng trưởng.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, nông nghiệp hiện không còn là lĩnh vực phát triển riêng biệt ở khu vực ngoại thành mà đã trở thành một bộ phận trong chiến lược phát triển kinh tế đô thị. Vì vậy, các mô hình sản xuất mới cần được gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cao và liên kết vùng để tạo ra giá trị bền vững.

Quan điểm này cũng được cụ thể hóa trong Quyết định số 1193/QĐ-UBND của UBND thành phố về phát triển nông nghiệp công nghệ cao giai đoạn 2026-2030. Theo đó, Hà Nội ưu tiên thu hút nguồn lực đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khuyến khích thử nghiệm các mô hình sản xuất tiên tiến phù hợp với điều kiện của đô thị đặc biệt.

Đồng thời, việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa về cơ chế, chính sách để hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư vào các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, phát triển kinh tế tuần hoàn và khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp.

Theo PGS.TS Chu Tiến Quang, nguyên Trưởng ban Chính sách phát triển nông thôn (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương), để nông nghiệp đa giá trị phát huy hiệu quả lâu dài, Hà Nội cần sớm hoàn thiện quy hoạch phát triển theo đặc điểm của từng khu vực. Thành phố nên xác định rõ vùng nội đô, vùng ven đô và vùng ngoại ô để có cơ chế quản lý, đầu tư và khai thác đất nông nghiệp phù hợp với từng điều kiện phát triển.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ sản xuất, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, phát triển chuỗi liên kết tiêu thụ và mở rộng các mô hình kết hợp giữa sản xuất với du lịch, dịch vụ, giáo dục trải nghiệm. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nông nghiệp Hà Nội vừa tạo ra giá trị kinh tế cao, vừa góp phần xây dựng không gian xanh, nâng cao chất lượng sống và phát triển Thủ đô theo hướng hiện đại, bền vững trong những thập niên tới.