Những rào cản ngăn bước nông dân xây dựng thương hiệu

Theo báo Đồng Nai, thực tế phát triển sản phẩm OCOP tại địa phương cho thấy, dù sở hữu nhiều lợi thế về nông sản đặc trưng, không ít nông dân vẫn đang đối mặt với những rào cản tâm lý. Sự e ngại về thủ tục hành chính phức tạp, hồ sơ đăng ký khắt khe và các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt khiến nhiều chủ thể chần chừ, chưa thể hiện thực hóa mong muốn xây dựng thương hiệu cho nông sản gia đình. Câu chuyện của hộ kinh doanh Nông trại rau sạch thủy canh Thành Tâm (phường Long Thành) là một minh chứng.

Dù đã phát triển mô hình trồng rau thủy canh được khoảng 4 năm và luôn mong muốn xây dựng thương hiệu, đưa sản phẩm tham gia OCOP, nhưng mong muốn ấy đến nay vẫn chưa trở thành hiện thực. Chị Đỗ Thị Dinh, chủ hộ kinh doanh Nông trại rau sạch thủy canh Thành Tâm chia sẻ: "Ngay từ khi xây dựng cơ sở, tôi đã xác định việc có chứng nhận OCOP sẽ là một bước quan trọng để nâng cao giá trị cho sản phẩm rau thủy canh. Thế nhưng, do điều kiện kinh tế còn hạn chế, yêu cầu về hồ sơ, thủ tục, quy trình sản xuất khắt khe nên chị còn chần chừ".

Tại xã Gia Kiệm, ông Trần Minh Đức cũng đang kỳ vọng xây dựng thương hiệu cho sản phẩm bơ của gia đình. Vườn bơ gần 10 năm tuổi của ông đang bước vào thời điểm chăm sóc để chuẩn bị cho mùa vụ mới. Sau nhiều năm chăm sóc, nâng cao chất lượng sản phẩm, điều ông Đức mong muốn không chỉ bán được bơ mà còn từng bước tạo dựng tên tuổi cho sản phẩm. Lâu nay, sản phẩm bơ của gia đình ông Đức chủ yếu được bán cho thương lái. Cách tiêu thụ này giúp giải quyết đầu ra trước mắt nhưng giá trị sản phẩm và khả năng chủ động thị trường vẫn còn hạn chế. Vì vậy, ông mong muốn sau khi hoàn thiện các điều kiện sản xuất, sản phẩm bơ sẽ được xây dựng thương hiệu và tham gia OCOP.

Thạc sĩ Trần Kiên, Giám đốc Công ty cổ phần Phát triển Dược Khoa, chuyên gia tư vấn OCOP tại Đồng Nai nhận định: "Qua khảo sát, nhiều người dân có sản phẩm tiềm năng và mong muốn được hỗ trợ để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục cũng như các điều kiện cần thiết để được công nhận sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn hiện nay là nông dân chưa nắm rõ các quy định pháp lý và yêu cầu về hồ sơ đăng ký. Trong khi đó, để một sản phẩm được công nhận, chủ thể phải từng bước chuẩn hóa từ quy trình sản xuất, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm đến bao bì, nhãn hiệu và truy xuất nguồn gốc".

Hội nông dân tạo đà bứt phá cho sản phẩm đặc trưng

Trước những trăn trở của nông dân, các cấp Hội Nông dân đã chủ động vào cuộc, hỗ trợ người sản xuất tháo gỡ khó khăn về hồ sơ và quy trình. Cơ hội mới đến khi hộ kinh doanh được Hội Nông dân Trung ương và Hội Nông dân thành phố Đồng Nai hỗ trợ trong đợt khảo sát, tư vấn phát triển sản phẩm OCOP trên địa bàn, giúp chủ cơ sở không chỉ được hướng dẫn cụ thể về thủ tục đăng ký mà còn được tư vấn hoàn thiện quy trình sản xuất. Ông Nguyễn Tiến Cường, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Trưởng Ban Công tác nông dân Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cho hay: "Những ngày qua, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã giao Ban Công tác nông dân phối hợp với Hội Nông dân thành phố Đồng Nai tổ chức khảo sát thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP trên địa bàn thành phố".

Ông Nguyễn Tiến Cường đánh giá thêm, Đồng Nai có tiềm năng phát triển sản phẩm OCOP rất phong phú, với nhiều sản phẩm có giá trị và khả năng lan tỏa lớn. Mục tiêu của việc hỗ trợ không chỉ dừng ở việc giúp một sản phẩm hoàn thành hồ sơ OCOP mà còn hướng đến tạo động lực để người dân mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển sản xuất, kinh doanh và thu hút ngày càng nhiều hội viên nông dân tham gia. Qua đó, việc phát triển OCOP không chỉ dừng lại ở một vài sản phẩm riêng lẻ mà có thể hình thành phong trào sản xuất hàng hóa chất lượng, đạt tiêu chuẩn. "Trung ương Hội Nông dân Việt Nam xác định sẽ không chỉ tuyên truyền, vận động theo phương thức truyền thống mà sẽ tăng cường hỗ trợ, đồng hành cùng hội viên trong phát triển sản xuất, kinh doanh và phát triển sản phẩm OCOP", ông Cường nhấn mạnh.

Sự đồng hành này đã mang lại cơ hội thiết thực cho các hộ sản xuất. Ông Nguyễn Văn Giang, Phó Chủ tịch phụ trách Hội Nông dân thành phố Ðồng Nai khẳng định: "Hội Nông dân thành phố Đồng Nai sẽ tiếp tục làm cầu nối, tạo điều kiện để các chủ thể có sản phẩm tiềm năng được tiếp cận với các chương trình hỗ trợ, được tư vấn và học hỏi kinh nghiệm từ những mô hình hiệu quả. Qua đó từng bước hình thành thêm nhiều sản phẩm OCOP có chất lượng, mang đặc trưng của địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho hội viên và quảng bá thương hiệu nông sản Đồng Nai".

Người nông dân đã mạnh dạn thực hiện những phần việc mà trước đây còn e ngại. Ông Trần Minh Đức chia sẻ: "Tôi nhận thấy OCOP sẽ hỗ trợ cho sản phẩm bơ của mình có thương hiệu, có hướng phát triển rõ hơn. Khi nông dân cùng làm, cùng xây dựng sản phẩm sạch, chất lượng thì sẽ tạo sức lan tỏa. Sản phẩm có thương hiệu cũng sẽ thuận lợi hơn trong tiêu thụ, giúp người sản xuất chủ động hơn về đầu ra".

Theo Thạc sĩ Trần Kiên: "OCOP không chỉ giúp sản phẩm gia tăng giá trị mà còn thúc đẩy chủ thể chuẩn hóa các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Đây là nền tảng quan trọng để nông sản địa phương xây dựng thương hiệu và tự tin tiếp cận những thị trường lớn hơn Khi ngày càng nhiều sản phẩm được chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu và tham gia OCOP, giá trị nông sản Đồng Nai sẽ có thêm cơ hội được nâng lên, giúp người sản xuất có thêm lợi thế trong tiêu thụ, người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn sản phẩm bảo đảm chất lượng và địa phương có thêm sản phẩm đặc trưng để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững".