Những ngày qua, đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu đối với giáo viên nhận được sự quan tâm của nhiều nhà giáo. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, việc nghỉ hưu trước tuổi không áp dụng chung cho tất cả giáo viên mà phụ thuộc vào từng nhóm đối tượng và điều kiện cụ thể.

Giáo viên mầm non có thể nghỉ hưu sớm tối đa 5 tuổi

Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 dành quy định riêng về tuổi nghỉ hưu đối với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non.

Theo khoản 2 Điều 26, nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường, nhưng thời gian nghỉ sớm không quá 5 tuổi.

Đáng chú ý, trường hợp có từ đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, giáo viên mầm non nghỉ hưu theo cơ chế này không bị giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do nghỉ trước tuổi.

Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội cũng có quy định liên quan nhằm bảo đảm việc tính và hưởng lương hưu đối với nhóm nhà giáo này.

Đây được xem là chính sách đặc thù dành riêng cho nhà giáo làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non.

Giáo viên có thể nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động

Đối với nhà giáo ở các cấp học khác, tuổi nghỉ hưu được thực hiện theo Bộ luật Lao động và các quy định pháp luật có liên quan.

Theo Nghị định 135/2020/NĐ-CP, từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là 60 tuổi 3 tháng đối với nam và 55 tuổi 4 tháng đối với nữ. Sau đó, mỗi năm tuổi nghỉ hưu tăng thêm 3 tháng đối với nam cho đến khi đạt 62 tuổi vào năm 2028; đối với nữ, mỗi năm tăng thêm 4 tháng cho đến khi đạt 60 tuổi vào năm 2035.

Do đó, giáo viên, trừ trường hợp nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non được áp dụng chính sách riêng, cũng thực hiện theo lộ trình này.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, giáo viên có thể nghỉ hưu sớm hơn do suy giảm khả năng lao động.

Theo Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội, người lao động phải có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và thuộc một trong các trường hợp sau:

Có tuổi thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%.

Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

Nếu nghỉ hưu trước tuổi theo diện suy giảm khả năng lao động, giáo viên vẫn được hưởng lương hưu nhưng tỷ lệ hưởng bị điều chỉnh do nghỉ sớm. Cụ thể, mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi làm giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu.

Trường hợp thời gian nghỉ trước tuổi dưới 6 tháng thì không bị giảm tỷ lệ; từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì mức giảm là 1%.

Có thể nghỉ hưu sớm khi thuộc diện tinh giản, sắp xếp bộ máy

Ngoài các trường hợp trên, giáo viên thuộc diện tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ hoặc chịu tác động từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy cũng có thể được xem xét nghỉ hưu trước tuổi theo chính sách hiện hành.

Chính sách tinh giản biên chế hiện được quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Tùy từng trường hợp, người nghỉ hưu trước tuổi có thể được hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội mà không bị giảm tỷ lệ do nghỉ trước tuổi, đồng thời được hưởng các khoản trợ cấp căn cứ vào thời gian nghỉ sớm và thời gian công tác có đóng bảo hiểm xã hội.

Trong khi đó, chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi do sắp xếp tổ chức bộ máy được quy định tại Nghị định 178/2024/NĐ-CP và Nghị định 67/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 178.

Nghị định 67/2025/NĐ-CP quy định chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi do sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời bổ sung các chính sách đối với người thuộc diện tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ.

Với những trường hợp đủ điều kiện, người nghỉ hưu trước tuổi theo các chính sách này có thể không bị giảm tỷ lệ lương hưu và được hưởng thêm các khoản trợ cấp theo quy định.

Tuy nhiên, giáo viên không thể tự lựa chọn nghỉ hưu sớm theo diện tinh giản hoặc sắp xếp bộ máy. Người lao động phải thuộc đúng nhóm đối tượng và nằm trong phương án, quyết định tinh giản, cơ cấu lại hoặc sắp xếp tổ chức của cơ quan có thẩm quyền thì mới được xem xét giải quyết chế độ nghỉ hưu trước tuổi.