Ngày 3/9, Bộ Tài chính cho biết, đến hết tháng 8/2026, giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 48,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn khoảng 8,7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Dù kết quả chung có chuyển biến tích cực, tiến độ giải ngân giữa các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương vẫn chưa đồng đều. Theo số liệu cập nhật đến ngày 20/8, có 25 bộ, cơ quan Trung ương và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của cả nước. Đáng chú ý, 4 bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 6%, trong đó có đơn vị chưa giải ngân.

Theo Nghị quyết số 245/2025/QH15 ngày 13/11/2025, Quốc hội quyết định dự toán chi đầu tư phát triển ngân sách nhà nước năm 2026 là 1.120,2 nghìn tỷ đồng, trong đó kế hoạch vốn đầu tư công là 1.080,2 nghìn tỷ đồng. Tổng kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao là 1.022,6 nghìn tỷ đồng, gồm hơn 372,3 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và hơn 650,2 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

Bên cạnh đó, còn hơn 83,2 nghìn tỷ đồng vốn chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Tính đến thời điểm báo cáo, kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương năm 2026 được các địa phương giao tăng gần 14,7 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, tổng kế hoạch vốn được giao trong năm 2026, bao gồm kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng, đạt hơn 1.037,3 nghìn tỷ đồng.

Các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết hơn 1.007,1 nghìn tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương hơn 342,2 nghìn tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương hơn 664,9 nghìn tỷ đồng.

Nếu không tính gần 14,7 nghìn tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương được giao tăng, tổng số vốn đã phân bổ chi tiết đạt gần 992,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 97,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Số liệu này bao gồm phần tiết kiệm 5% ngân sách địa phương dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Hiện còn hơn 30,1 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương chưa được phân bổ chi tiết tại 7 bộ, cơ quan Trung ương và 26 địa phương, tương đương 2,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu là một phần kế hoạch vốn mới được giao bổ sung từ đầu tháng 8/2026, khiến các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư trước khi phân bổ chi tiết. Ngoài ra, một số đơn vị đề xuất điều chỉnh giảm kế hoạch vốn do không còn nhu cầu sử dụng, qua đó tạo cơ sở điều chuyển vốn cho các bộ, cơ quan và địa phương có nhu cầu và khả năng giải ngân tốt hơn.

Tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch được giao. Chính phủ đồng thời yêu cầu tăng cường kiểm tra, đôn đốc; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân sang những dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. Việc chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả theo dõi và điều hành.

Theo Bộ Tài chính, kết quả chấm điểm thử bước đầu cho thấy phương án có tính khả thi về tổ chức thực hiện, đồng thời có thể phân loại tình hình giải ngân theo các mức độ. Việc chấm điểm trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính cũng góp phần hình thành cơ sở dữ liệu về kế hoạch vốn đăng ký giải ngân, tiến độ thực hiện và những khó khăn, vướng mắc của từng đơn vị.

Nguồn dữ liệu này được Bộ Tài chính sử dụng để tổng hợp, phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân, qua đó phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc và điều hành trong các kỳ tiếp theo. Tuy nhiên, quá trình thử nghiệm vẫn phát sinh một số vướng mắc trong cập nhật và đối chiếu dữ liệu.

Trong giai đoạn đầu triển khai, một số cơ quan chưa nắm rõ cách xác định số kế hoạch vốn đăng ký giải ngân trong tháng, dẫn đến việc nhập số liệu chưa đúng hướng dẫn và phải điều chỉnh. Một số bộ, ngành và địa phương cũng chậm đăng ký tài khoản người sử dụng trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, khiến việc nhập dữ liệu kỳ tháng 7 bị chậm và ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp, chấm điểm.

Trên cơ sở những vấn đề phát sinh, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các chức năng của Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính, trong đó hướng tới khả năng tự động nhận diện, cảnh báo các trường hợp dữ liệu bất thường, chênh lệch hoặc chưa đầy đủ trước kỳ chấm điểm. Hệ thống cũng sẽ được hoàn thiện để thực hiện chấm điểm theo quý và cả năm, qua đó nâng cao hiệu quả theo dõi tiến độ giải ngân và hỗ trợ công tác điều hành.

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương trong quá trình thực hiện; đồng thời tổng hợp, phân tích kết quả chấm điểm và các khó khăn, vướng mắc để phục vụ công tác đôn đốc, điều hành giải ngân. Bộ Tài chính lưu ý, kết quả chấm điểm kỳ tháng 7 và tháng 8/2026 mới là kết quả thử nghiệm, được sử dụng để rà soát và hoàn thiện phương án cũng như Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính. Kết quả này không được sử dụng để đánh giá, xếp loại chính thức các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương.\ Việc chấm điểm chính thức dự kiến được triển khai từ kỳ tháng 10/2026.