Giá xăng giảm hơn 1.200 đồng/lít, đề xuất bỏ quỹ bình ổn giá
Chiều ngày 15/10, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu theo hướng giảm mạnh đối với mặt hàng xăng và giảm nhẹ với dầu diesel. Điểm đáng chú ý của thị trường không chỉ nằm ở việc đứt chuỗi 6 phiên tăng giá liên tiếp, mà còn ở những đề xuất mang tính bước ngoặt về cơ chế quản lý giá trong tương lai.
Chi tiết biến động giá nhiên liệu trong nước
Từ 15h ngày 15/10, giá các mặt hàng nhiên liệu tiêu dùng phổ biến trên thị trường đã có sự thay đổi đáng kể. Cụ thể, xăng E5RON92 giảm 732 đồng/lít, lùi về mức không cao hơn 26.971 đồng/lít. Đáng chú ý nhất là xăng E10RON95-III với mức giảm sâu 1.225 đồng/lít, kéo giá bán lẻ tối đa xuống mức 27.029 đồng/lít. Như vậy, khoảng cách giá giữa hai loại xăng phổ biến hiện chỉ còn vỏn vẹn 58 đồng/lít.
Đối với mặt hàng dầu, dầu diesel 0.05S ghi nhận mức giảm nhẹ 22 đồng/lít, giá bán tối đa là 29.106 đồng/lít. Ở chiều ngược lại, dầu mazut 180CST 3.5S lại tăng khá mạnh, thêm 1.043 đồng/kg lên mức 22.135 đồng/kg. Về công cụ điều tiết, cơ quan quản lý quyết định trích lập Quỹ bình ổn 200 đồng/lít đối với xăng sinh học và chi sử dụng quỹ 500 đồng/kg cho dầu mazut. Tính đến hết quý II, số dư của Quỹ bình ổn giá xăng dầu đạt hơn 196,28 tỷ đồng.
So sánh bình diện khu vực, mặt bằng giá nhiên liệu tại Việt Nam vẫn đang duy trì ở mức thấp hơn đáng kể. Vào ngày 15/10, giá xăng tại Lào vọt lên hơn 52.100 đồng/lít, tại Trung Quốc (nhà nước khống chế giá) là trên 35.000 đồng/lít, trong khi Thái Lan và Campuchia dù được chính phủ trợ giá nhưng vẫn neo ở mức 32.400 - 34.000 đồng/lít, cao hơn nhiều so với mức tối đa hơn 27.000 đồng/lít tại nước ta.
Đề xuất trao quyền tự quyết định giá cho doanh nghiệp
Bên cạnh những biến động tức thời, thị trường xăng dầu đang đứng trước những thay đổi vĩ mô về cơ chế chính sách. Theo tờ trình số 8153 mới đây, Bộ Công Thương đã gửi văn bản lấy ý kiến về dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu mới với nhiều điểm đột phá.
Đáng chú ý nhất, dự thảo đề xuất loại bỏ Quỹ bình ổn khỏi bộ công cụ bình ổn giá, thay vào đó là các biện pháp linh hoạt hơn như quy định giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể có thời hạn. Đặc biệt, Bộ Công Thương đề xuất cho phép tất cả các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối độc lập được tự quyết định giá bán xăng dầu dựa trên công thức cấu thành từ giá mua thực tế, chi phí kinh doanh, lợi nhuận và thuế.
Quy định mới cũng siết chặt tính minh bạch khi yêu cầu thương nhân phải công bố giá mới chậm nhất 30 phút trước khi áp dụng, cấm việc tăng giá trước thời hạn hoặc trì hoãn giảm giá. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước chuyển mình mạnh mẽ giúp thị trường xăng dầu vận hành sát với diễn biến thực tế, minh bạch và tạo sự chủ động tối đa cho các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh.
Thị trường thế giới chững lại trước các biến số nguồn cung
Những điều chỉnh trong nước diễn ra trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong phiên giao dịch ngày 15/10, giá dầu quốc tế đồng loạt đảo chiều giảm hơn 1% sau nhịp tăng của những phiên trước đó. Giá dầu Brent lùi về quanh mốc 104,3 - 104,6 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm xuống mức 94,03 - 94,19 USD/thùng.
Nguyên nhân chính khiến giá nhiên liệu đi xuống là do giới đầu tư đang đánh giá lại nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ các cuộc tấn công tại eo biển Hormuz, cũng như kỳ vọng Mỹ có thể nới lỏng trừng phạt với một số tàu chở dầu để hạ nhiệt chi phí vận tải. Thêm vào đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết xuất khẩu dầu thô từ các nước vùng Vịnh đã phục hồi khoảng 75% so với mức trước chiến tranh, tương đương mức tăng 4,4 triệu thùng/ngày.
Báo cáo của Viện Dầu khí Mỹ (API) cũng cho thấy tồn kho dầu thô của nước này bất ngờ giảm mạnh 11,1 triệu thùng trong tuần qua. Tuy nhiên, việc giá dầu không bật tăng bất chấp báo cáo tồn kho sụt giảm mạnh cho thấy tâm lý thận trọng bao trùm của giới đầu tư. Các nhà phân tích nhận định, dòng tiền trên thị trường hiện tại chưa sẵn sàng để tiếp tục đẩy giá năng lượng lên các ngưỡng cao hơn.