GenZ đua nhau bỏ phố về quê trông nghĩa trang, lương 16 triệu/tháng
Giữa thời điểm thị trường tuyển dụng nhiều biến động, ngành dịch vụ hậu sự tại Trung Quốc bất ngờ đón nhận làn sóng gia nhập của thế hệ trẻ nhờ chế độ đãi ngộ hấp dẫn và không gian làm việc tách biệt khỏi guồng quay cạnh tranh.
Thống kê cho thấy thị trường tang lễ đất nước tỷ dân đang rơi vào tình trạng mất cân đối nguồn nhân lực nghiêm trọng. Hiện chỉ có khoảng 10 cơ sở đại học và cao đẳng mở ngành đào tạo chuyên trách, cung ứng chưa đầy 1.000 cử nhân tốt nghiệp mỗi năm. Con số này hoàn toàn chênh lệch so với mức thiếu hụt khoảng 10.000 vị trí lao động thường niên, mở ra cánh cửa việc làm rộng lớn cho người trẻ.
Thu nhập là yếu tố đầu tiên tạo nên sức hút cho lĩnh vực vốn chịu nhiều rào cản tâm lý. Một nhân viên bảo quản nghĩa trang nhận mức thù lao cố định tầm 4.000 NDT (hơn 15,5 triệu đồng) mỗi tháng, chưa bao gồm các khoản trợ cấp và tiền hoa hồng.
Tại các đô thị lớn như Thượng Hải, vị trí văn thư thuộc trung tâm dịch vụ tang lễ có mức lương dao động từ 16.000 đến 19.000 NDT (khoảng 62 đến 74 triệu đồng) hàng tháng. Ở một số địa phương khác, các suất công việc thuộc biên chế nhà nước đạt ngưỡng thu nhập khoảng 11.000 NDT (xấp xỉ 42,6 triệu đồng) một năm.
Bên cạnh yếu tố tài chính, điều kiện làm việc yên tĩnh là động lực lớn thúc đẩy giới trẻ chuyển dịch. Tiểu Đàm, một cô gái 23 tuổi phụ trách công việc tại nghĩa trang ở Trùng Khánh, cho biết nơi làm việc được phủ nhiều mảng xanh, yên ả, có sẵn nhà ăn và khu nội trú nằm ngay cạnh văn phòng. Mỗi ngày, cô chỉ cần hướng dẫn khách tới thăm viếng và hoàn thiện giấy tờ an táng. Khi xong việc, Tiểu Đàm thoải mái sử dụng mạng xã hội, chăm sóc thú cưng mà không bị bủa vây bởi áp lực doanh số hay chỉ tiêu đánh giá hiệu quả.
Dù từng đối mặt với ánh nhìn tiêu cực khi bị xem là công việc xui xẻo và phạm điều kiêng kỵ, quan niệm về nghề này đang biến chuyển rõ rệt. Nhóm lao động sinh từ năm 1990 đến 2010 không còn nặng nề định kiến, trái lại xem đây là hướng đi an toàn, ít cạnh tranh và có thu nhập đều đặn. Lượng học sinh nộp hồ sơ vào các khóa đào tạo chuyên ngành liên tục tăng cao, nhiều người chủ động chọn đây làm hướng nghiệp ưu tiên.
Không ít nhân sự có học vấn cao cũng chủ động gia nhập thị trường. Sau khi hoàn thành chương trình du học tại Anh, Tiểu Bạch chọn trở về quê nhà Lạc Dương (tỉnh Hà Nam) làm nhân viên viếng mộ thuê cho những người con bận rộn hoặc ở xa.
Với mức lương hơn 15,5 triệu đồng mỗi tháng (khoảng 4.000 NDT), hằng ngày cô thực hiện khoảng 10 lượt nghi lễ và cúi đầu hơn 100 lần. Tiểu Bạch bộc bạch rằng ban đầu người lạ có thể thấy mộ phần đáng sợ, nhưng nhận thức đây là chốn hướng về của thân nhân đã giúp cô vượt qua tâm lý e dè, coi mỗi lần thắp hương là một sợi dây gắn kết thiêng liêng.
Cũng tại Lạc Dương, Khả Khả quyết định từ bỏ công việc thiết kế lịch trình du lịch để chuyển sang công việc chăm sóc phần mộ. Cô nhìn nhận sự thay đổi này như một bước chuyển nghề nghiệp mang tính chiêm nghiệm: nếu trước đây từng lên ý tưởng cho những cuộc hội ngộ, thì hiện tại cô nhận trách nhiệm chu toàn cho những chuyến chia ly.
Làn sóng nhân lực mới đang thúc đẩy ngành tang lễ nâng tầm chuyên nghiệp. Bộ Dân chính Trung Quốc đã ban hành khung hành động giai đoạn 2026–2029, hướng tới mục tiêu thiết lập 166 quy chuẩn kỹ thuật vào năm 2029 để bao phủ trọn vẹn 100% mọi khâu tổ chức dịch vụ.
Tại Thượng Hải, công ty dịch vụ tang lễ mang tên Bãi Độ Nhân (Người chở đò) đang sở hữu lực lượng lao động trẻ gồm gần 90 nhân viên từ 23 đến 45 tuổi, trong đó 90% sở hữu bằng đại học. Doanh nghiệp này đã số hóa mô hình truyền thống bằng cách xây dựng ứng dụng đăng cáo phó mạng, cung cấp giải pháp lưu trữ ký ức và vận hành không gian "cà phê về cái chết" nhằm giúp cộng đồng bình thản đối thoại về sự ra đi.
Giới chuyên môn nhận định dư địa phát triển của lĩnh vực này còn rất lớn khi Trung Quốc bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, với tỷ lệ người cao tuổi vượt 21% và dự kiến vượt 30% vào năm 2035, song hành cùng sự gia tăng của tầng lớp trung lưu. Dữ liệu từ Hiệp hội Dịch vụ Tang lễ Trung Quốc ghi nhận tổng giá trị thị trường đã chạm ngưỡng 4.100 tỷ NDT vào năm 2026 và sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.


