Dự án tuyến đường sắt không người lái dài 30km chậm tiến độ nhiều năm, đội vốn lên tới 261.000 tỷ đồng
Chính quyền thành phố vẫn đặt mục tiêu hoàn tất tuyến đường không người lái đầu tiên tại Mỹ vào năm 2031.
Thủ phủ Honolulu của Hawaii trong tuần này sẽ phát hành khoảng 196 triệu USD trái phiếu đô thị, trong đó khoảng 9,4 triệu USD được dành để tài trợ cho hệ thống đường sắt Skyline.
Dự án được triển khai từ hơn 15 năm trước và dự kiến trở thành hệ thống đường sắt nhẹ hoàn toàn tự động, không cần người lái đầu tiên tại Mỹ.
Tuyến giao thông dài khoảng 30,6km bắt đầu từ Kapolei (khu vực có nhiều đầm phá), sau đó kết nối người dân với các địa điểm trung tâm như trường cao đẳng cộng đồng, khu thương mại và giải trí, những địa danh lịch sử như Trân Châu Cảng và sân bay quốc tế Daniel K. Inouye, trước khi kết thúc tại khu trung tâm thành phố Honolulu.
Sau nhiều năm trì hoãn và tranh cãi, đoạn đầu tiên của tuyến đường được đưa vào khai thác năm 2023. Toàn tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2031.
Hiện hai trong số ba đoạn tuyến đã vận hành, trong khi đoạn cuối đi vào khu vực đô thị đông đúc của Honolulu vẫn là trở ngại lớn nhất.
Dự án đội vốn gấp đôi sau nhiều năm trì hoãn
Dự án nhận được cả sự hào hứng lẫn phản đối từ người dân, trong bối cảnh quá trình triển khai kéo dài nhiều năm và liên tục vượt ngân sách, theo Cơ quan Giao thông Nhanh Honolulu (HART).
Tổng chi phí ước tính đã tăng vọt từ khoảng 5 tỷ USD vào năm 2012 lên khoảng 10 tỷ USD (tương đương 261.000 tỷ đồng) hiện nay. Lori Kahikina, Giám đốc điều hành HART, cho biết nguyên nhân gồm các vấn đề trong thiết kế, xung đột với hệ thống tiện ích hạ tầng, cùng các vụ kiện và yêu cầu bồi thường từ nhà thầu.
Năm 2021, HART thông báo chi phí dự án tăng cao và nguồn vốn hiện có sẽ không đủ để hoàn thành tuyến đường sắt theo kế hoạch ban đầu. Một năm sau, cơ quan này trình lên Cơ quan Quản lý Giao thông Liên bang Mỹ (FTA) kế hoạch phục hồi, đề xuất rút ngắn dự án để có thể hoàn thành trong phạm vi nguồn vốn hiện có.
“Đội ngũ HART hiện nay cam kết hoàn thành dự án đúng tiến độ và trong ngân sách, đặc biệt vì những người nộp thuế tại thành phố và hạt Honolulu đang góp phần tài trợ cho dự án”, bà Kahikina nói.
Một trong những rủi ro đối với dự án là nguồn vốn liên bang. Theo các tài liệu trái phiếu, Honolulu đang chờ khoản 244 triệu USD từ một cam kết tài trợ của Chính phủ liên bang.
Ngoài ra, tình trạng chậm tiến độ và giá vật liệu tiếp tục tăng có thể khiến tổng chi phí cuối cùng của dự án cao hơn nữa.
Ngoài khoản dành cho hệ thống đường sắt nhẹ, phần còn lại của đợt phát hành trái phiếu sẽ được sử dụng để tài trợ cho các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng trên toàn thành phố và tái cấp vốn cho những khoản nợ hiện tại.
