Bức tranh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 7 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi cả vốn đăng ký, vốn điều chỉnh, góp vốn, mua cổ phần và vốn thực hiện đều tăng trưởng. Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng vốn FDI đăng ký đạt 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước, trong khi vốn thực hiện đạt 15 tỷ USD, tăng 11,8% và là mức cao nhất của cùng kỳ 7 tháng trong vòng 5 năm trở lại đây.

Không chỉ phản ánh sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam, kết quả này còn cho thấy dòng vốn quốc tế đang tiếp tục dịch chuyển vào Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI giữa các nền kinh tế ngày càng quyết liệt, đồng thời các tập đoàn đa quốc gia đẩy mạnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đáng chú ý, chất lượng dòng vốn FDI tiếp tục được cải thiện khi các dự án mới tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, nghiên cứu và phát triển (R&D), công nghiệp chế biến, chế tạo cùng những ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng lớn.

Sự hiện diện và mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn quốc tế cho thấy xu hướng này ngày càng rõ nét. Sau hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, Hana Micron đã lựa chọn Việt Nam là một trong những trung tâm sản xuất chiến lược. Từ nhà máy đầu tiên tại Bắc Ninh, doanh nghiệp đã đầu tư gần 600 triệu USD, vận hành hai nhà máy với hơn 2.200 lao động, trở thành doanh nghiệp sản xuất bán dẫn đầu tiên tại khu vực phía Bắc.

Theo ông Chung Won-Seok, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Hana Micron Vina, quyết định mở rộng đầu tư không chỉ dựa trên lợi thế về chi phí hay vị trí địa lý, mà còn đến từ môi trường chính trị ổn định, lực lượng lao động trẻ cùng sự hỗ trợ tích cực của chính quyền địa phương.

Tập đoàn Soosan của Hàn Quốc cũng tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam với hai dự án có tổng vốn hơn 1.170 tỷ đồng tại Bắc Ninh. Doanh nghiệp đánh giá cao hạ tầng công nghiệp, khả năng kết nối logistics và môi trường đầu tư ổn định, coi đây là nền tảng để gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và triển khai chiến lược đầu tư dài hạn.

Trong khi đó, Samsung tiếp tục khẳng định Việt Nam là cứ điểm sản xuất và nghiên cứu quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Sau hơn ba thập kỷ đầu tư, tập đoàn đã xây dựng hệ sinh thái gồm sáu nhà máy sản xuất, một pháp nhân bán hàng và Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển (R&D) quy mô lớn tại Hà Nội.

Năm 2025, Samsung Việt Nam đạt doanh thu 64,9 tỷ USD, xuất khẩu 57,1 tỷ USD và tổng vốn đầu tư lũy kế vượt 24 tỷ USD. Theo ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, trung tâm R&D hiện có khoảng 2.600 nhân sự, trong đó phần lớn là kỹ sư Việt Nam. Trung tâm đảm nhiệm nghiên cứu phần mềm, phần cứng, công nghệ mạng 4G, 5G và nhiều giải pháp trí tuệ nhân tạo phục vụ thị trường toàn cầu.

Việc các tập đoàn quốc tế liên tục mở rộng hoạt động R&D, sản xuất công nghệ cao và đào tạo nhân lực cho thấy Việt Nam đang từng bước chuyển từ lợi thế chi phí sang lợi thế về năng lực đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đánh giá về xu hướng này, TS. Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm nghiên cứu vĩ mô, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng quy mô vốn FDI đăng ký tiếp tục tăng phản ánh niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với triển vọng tăng trưởng cũng như môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam. Đây đồng thời là tín hiệu tích cực về vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trong giai đoạn cạnh tranh thu hút FDI thế hệ mới, yếu tố quyết định không còn nằm ở ưu đãi thuế, mà là tính ổn định của chính sách, sự minh bạch của môi trường đầu tư và khả năng đồng hành lâu dài của cơ quan quản lý.

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), đồng thời là Tổng Giám đốc Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C, nhận định các doanh nghiệp châu Âu thường xây dựng kế hoạch đầu tư trong nhiều thập kỷ. Vì vậy, điều họ cần là niềm tin rằng các cải cách hiện nay sẽ tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Niềm tin đó được phản ánh qua Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) của EuroCham trong quý II/2026 đạt 79,7 điểm, tiến sát mức cao nhất trong vòng 7 năm. Hơn một nửa doanh nghiệp châu Âu coi Việt Nam là thị trường chiến lược, trong khi 69% kỳ vọng môi trường kinh doanh sẽ tiếp tục được cải thiện.

Để tận dụng hiệu quả hơn dòng vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tăng trưởng mới, Bộ Tài chính cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý theo hướng minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao; đồng thời chuyển trọng tâm từ ưu đãi thuế sang các chính sách hỗ trợ về hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Song song với đó là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường; rút ngắn thời gian xử lý đối với các dự án công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng và trung tâm dữ liệu. Việc đầu tư đồng bộ vào hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, cùng chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước được đánh giá sẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sử dụng dòng vốn ngoại.

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã xác định rõ định hướng chuyển từ mục tiêu thu hút vốn sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của khu vực FDI. Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút khoảng 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, tương đương 40-50 tỷ USD mỗi năm, đồng thời giải ngân khoảng 150-200 tỷ USD.

Với kết quả thu hút 38,06 tỷ USD vốn đăng ký và giải ngân 15 tỷ USD chỉ trong 7 tháng đầu năm, triển vọng hoàn thành mục tiêu thu hút khoảng 50 tỷ USD vốn FDI và giải ngân khoảng 30 tỷ USD trong năm 2026 đang trở nên khả quan hơn, tạo thêm dư địa tài chính để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.