Vẻ đẹp kỳ bí giữa lòng núi đá Đầu Rồng

Theo Báo Phú Thọ, từ chân núi Đầu Rồng, du khách men theo những bậc thang đá để đến cửa động Phong Sơn. Ngay từ lối vào, khung cảnh thiên nhiên đã gợi mở một không gian huyền bí với những vách núi phủ xanh cây rừng, mây trắng bảng lảng quanh sườn núi, tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình. Bước qua cửa động, một thế giới khác hiện ra với không gian rộng lớn, mát lạnh quanh năm, mang lại cảm giác thư thái cho bất cứ ai đặt chân đến. Những cột nhũ đá lấp lánh cùng các rèm đá với vô vàn hình khối kỳ thú hiện lên dưới ánh sáng, tạo nên không gian vừa huyền ảo vừa tĩnh mịch, khiến bước chân con người như chậm lại trước vẻ đẹp của tạo hóa.

Bên trong động, hệ thống nhũ đá mang nhiều hình thù độc đáo được thiên nhiên kiến tạo tinh xảo qua hàng triệu năm địa chất. Có khối nhũ đá tựa hình rồng uốn lượn, có cột đá như những cây cột chống trời, lại có những rèm đá buông rủ như dải lụa từ vòm động, tất cả tạo nên cảm giác choáng ngợp. Dưới ánh đèn, các khối thạch nhũ ánh lên sắc vàng, bạc, khiến không gian trở nên lung linh như chốn bồng lai tiên cảnh. Người dân địa phương cho rằng mỗi nhũ đá trong động đều gắn với một câu chuyện, một truyền thuyết riêng. Chính điều đó đã làm cho động Phong Sơn không chỉ là thắng cảnh thiên nhiên mà còn trở thành không gian văn hóa tâm linh giàu bản sắc, nơi người dân gửi gắm niềm tin vào cuộc sống.

Sự kết hợp hài hòa giữa giá trị địa chất, cảnh quan thiên nhiên và tín ngưỡng thờ Mẫu đã tạo nên sức hấp dẫn riêng, đưa động Phong Sơn trở thành điểm đến văn hóa tâm linh tiêu biểu của xứ Mường. Giữa không gian núi non trùng điệp, động vẫn giữ nguyên vẻ đẹp huyền bí vốn có, trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm về sự tĩnh tại, lánh xa ồn ào phố thị. Nơi đây không chỉ là điểm đến chiêm ngưỡng những tuyệt tác mà thiên nhiên ban tặng, mà còn là địa chỉ văn hóa tâm linh giúp du khách tìm về sự an yên, lắng đọng. Năm 2012, động Phong Sơn cùng quần thể danh thắng núi Đầu Rồng được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích Quốc gia, khẳng định giá trị to lớn của di sản này.

Đến với động Phong Sơn, mỗi du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thiên nhiên mà còn có cơ hội tìm hiểu những giá trị đặc sắc của tín ngưỡng thờ Mẫu, cảm nhận chiều sâu văn hóa của vùng đất Mường – nơi thiên nhiên, lịch sử và tâm linh hòa quyện. Việc duy trì và bảo tồn những giá trị này không chỉ là trách nhiệm của địa phương mà còn là niềm tự hào của cộng đồng trong việc gìn giữ di sản cha ông. Trong không gian tĩnh lặng của động, những làn khói hương như sợi dây nối liền quá khứ và hiện tại, đưa du khách đi qua những tầng cảm xúc khác nhau. Mỗi nhũ đá, mỗi vòm hang đều ẩn chứa những huyền thoại riêng, mời gọi con người dừng lại, chiêm nghiệm và lắng nghe nhịp thở văn hóa Mường giữa đời sống hiện đại.

Từ huyền thoại đến hành trình văn hóa

Điểm nhấn đặc biệt của động Phong Sơn là chính cung thờ Chúa Bà Diệu Nghĩa Tàng Hình – vị thánh được Nhân dân tôn kính qua nhiều thế hệ. Trong cấu trúc không gian linh thiêng của động, khu vực thờ tự giữ vai trò trung tâm, nơi giao hòa giữa cảnh quan tự nhiên và đời sống tín ngưỡng cộng đồng. Theo tín ngưỡng dân gian, Chúa Bà là vị thánh có công giúp dân, che chở cuộc sống bình yên, mùa màng tốt tươi và mang lại may mắn cho người dân trong vùng. Không gian thờ tự được bố trí trang nghiêm giữa lòng động, nơi khói hương hòa quyện cùng thạch nhũ, tạo nên khung cảnh vừa linh thiêng vừa huyền bí. Hằng năm, đặc biệt vào dịp đầu xuân và các ngày lễ lớn, đông đảo Nhân dân và du khách thập phương tìm về dâng hương, cầu bình an, sức khỏe, mùa màng thuận lợi và cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Theo truyền thuyết dân gian, Chúa Diệu Nghĩa Tàng Hình là con gái Vua Hùng, từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh, mưu trí và am hiểu việc trị nước. Nhận thấy tài năng xuất chúng, Vua Hùng tin tưởng giao bà đảm trách tổ chức quân nhu, quân lương phục vụ các cuộc chinh phạt và bảo vệ bờ cõi. Với sự tháo vát, chu toàn và tầm nhìn xa, bà đã huy động hiệu quả nguồn lương thực, vật lực, góp phần quan trọng vào thắng lợi các cuộc chiến, đồng thời bảo đảm đời sống ổn định cho Nhân dân. Không chỉ có tài thao lược, Chúa Diệu Nghĩa Tàng Hình còn tinh thông y thuật, am hiểu dược liệu núi rừng và có tài xem quẻ, đoán việc lành dữ để định hướng cho đời sống cộng đồng.

Bà thường xuyên lên rừng tìm dược liệu chữa bệnh, cứu giúp người nghèo, đồng thời vận dụng hiểu biết về thiên văn, mùa vụ để chỉ dẫn dân bản canh tác, tránh thiên tai, dịch bệnh. Bởi những công lao ấy, Nhân dân tôn kính gọi bà là Bà Chúa Chữa – biểu tượng của lòng nhân từ, sự che chở và năng lực cứu độ chúng sinh. Sau khi hóa, bà được tôn thờ là Chúa Diệu Nghĩa Tàng Hình Đệ Tam Tổ Mường, đồng thời được biết đến với nhiều danh hiệu cao quý trong tín ngưỡng dân gian. Trong tín ngưỡng thờ Mẫu, bà thuộc Tam vị Chúa Mường, đồng thời được tôn xưng là một trong ba hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn tại Động Sơn Trang. Hình tượng của bà kết tinh trí tuệ, lòng nhân từ, đức hy sinh và sự che chở đối với cư dân miền sơn cước, được phụng thờ qua nhiều thế hệ.

Dừng chân trước chính cung thờ Chúa Bà Diệu Nghĩa Tàng Hình, chị Nguyễn Thị Lan, du khách đến từ Hà Nội, thành kính thắp nén hương rồi chậm rãi chia sẻ: "Tôi đã nghe nhiều người giới thiệu về động Phong Sơn nhưng đây là lần đầu tiên có dịp đến chiêm bái. Không gian trong động rất linh thiêng, mát mẻ và yên bình. Khi tìm hiểu về Chúa Diệu Nghĩa Tàng Hình – vị thánh được Nhân dân tôn kính là Bà Chúa Chữa, tôi càng cảm nhận rõ hơn những giá trị văn hóa, tín ngưỡng mà cha ông để lại. Chuyến đi không chỉ là hành trình vãn cảnh mà còn giúp tôi thêm hiểu và trân trọng bản sắc văn hóa của vùng đất Mường."