Trong quá trình hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, Bộ Y tế đang đề xuất bổ sung quy định đối với người cao tuổi có người phụng dưỡng nhưng không có khả năng kinh tế hoặc sức khỏe, nhằm đưa nhóm này vào diện được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng.

Theo đề xuất, mức trợ cấp dự kiến là 600.000 đồng/người/tháng và có thể được áp dụng từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết nhằm bảo đảm hỗ trợ kịp thời cho những trường hợp yếu thế chưa được bao phủ đầy đủ bởi các chính sách hiện hành.

Thực tiễn triển khai Nghị định số 20/2021 cho thấy đã phát sinh nhiều trường hợp người cao tuổi thuộc hộ nghèo, dù có con cái phụng dưỡng nhưng vẫn sống trong hoàn cảnh khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là do người có nghĩa vụ chăm sóc cũng đã quá tuổi lao động, sức khỏe suy giảm hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, không có thu nhập ổn định.

Trong khi đó, quy định hiện hành chủ yếu dựa trên yếu tố “có người phụng dưỡng” về mặt hộ tịch, chưa đánh giá đầy đủ năng lực thực tế trong việc thực hiện nghĩa vụ. Điều này đã tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến một bộ phận người cao tuổi yếu thế chưa thể tiếp cận chính sách trợ giúp xã hội.

Việc bổ sung nhóm đối tượng mới vì vậy được đánh giá là phù hợp với thực tiễn. Thay vì chỉ căn cứ vào hình thức, chính sách hướng đến việc xem xét điều kiện sống thực tế, qua đó bảo đảm tính công bằng và hiệu quả trong phân bổ nguồn lực an sinh.

Đáng chú ý, trước khi có đề xuất ở cấp Trung ương, đã có 10/34 tỉnh, thành phố chủ động ban hành chính sách đặc thù để hỗ trợ nhóm đối tượng này trong giai đoạn 2021–2025. Điều này cho thấy nhu cầu hỗ trợ là có thật và đã được kiểm chứng trong thực tiễn quản lý tại địa phương.

Theo Bộ Y tế, việc đưa quy định này vào nghị định sửa đổi chủ yếu nhằm thống nhất khung pháp lý chung trên phạm vi cả nước, đồng thời không tạo thêm áp lực đáng kể lên ngân sách nhà nước. Số lượng người cao tuổi thuộc diện này được đánh giá là chiếm tỷ lệ nhỏ và có xu hướng giảm dần, nhờ hiệu quả của các chương trình giảm nghèo bền vững cũng như độ bao phủ ngày càng tăng của bảo hiểm xã hội.

Công tác xác định đối tượng thụ hưởng sẽ được thực hiện chặt chẽ, dựa trên rà soát thực tế tại địa phương nhằm bảo đảm hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu. Việc này cũng không làm phát sinh thêm chi phí quản lý vận hành, khi nguồn kinh phí dự kiến được cân đối trong dự toán chi thường xuyên hằng năm dành cho công tác bảo trợ xã hội.

Từ góc độ chính sách, đề xuất lần này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh theo hướng linh hoạt, sát thực tiễn hơn. Khi các tiêu chí được điều chỉnh dựa trên năng lực thực tế của người phụng dưỡng, chính sách sẽ tiếp cận đúng hơn với những hoàn cảnh khó khăn thực sự.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, việc chủ động lấp đầy các khoảng trống chính sách được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm ổn định xã hội trong dài hạn. Nếu được thông qua, mức trợ cấp 600.000 đồng/tháng không chỉ giúp cải thiện điều kiện sống tối thiểu cho người cao tuổi mà còn giảm bớt gánh nặng cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn.