Tại phiên thảo luận tại tổ về các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công trung hạn và tài chính quốc gia giai đoạn 2026–2030, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân (TP.HCM), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đã đưa ra nhiều đề xuất đáng chú ý liên quan đến chính sách thuế và sử dụng nguồn lực.

Về thuế đối với hộ kinh doanh, Đại biểu Nguyễn Văn Thân cho biết hiện nay quy định doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm (tương đương khoảng 40 triệu đồng/tháng) thì không phải nộp thuế. Trên cơ sở đó, ông đề xuất giữ nguyên ngưỡng này, đồng thời áp dụng thuế môn bài theo phương thức ấn định đối với nhóm có doanh thu từ 500 triệu đến 5 tỷ đồng/năm.

Theo ông, khu vực doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm tới khoảng 90% trong tổng số doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong khi lực lượng hộ kinh doanh còn lớn hơn nhiều. Do đó, việc thiết kế chính sách thuế theo hướng đơn giản, dễ thực hiện là cần thiết để hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhấn mạnh tính thực tiễn, Đại biểu Nguyễn Văn Thân cho rằng nhiều hộ kinh doanh, từ quán ăn nhỏ đến các điểm bán hàng dịch vụ, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ thuế nếu thủ tục không phức tạp. “Thực tế, hộ kinh doanh, từ quán phở đến quán nước, họ sẵn sàng nộp thuế hàng tháng miễn là không phiền hà về thủ tục, chứng từ. Với lực lượng hộ kinh doanh của cả nước, nguồn thu thuế này lớn, khi hộ kinh doanh trưởng thành rồi thì họ sẽ tự động gia nhập vào lực lượng doanh nghiệp”, ông nêu quan điểm.

Từ góc nhìn này, đề xuất áp dụng thuế ấn định được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực kê khai, sổ sách cho người dân, đồng thời “giải phóng” nguồn lực quản lý của ngành thuế trong bối cảnh số lượng hộ kinh doanh ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích về thủ tục, đề xuất cũng đặt ra yêu cầu cần cân nhắc về tính công bằng trong chính sách thuế. Việc áp dụng một mức thuế cố định cho các hộ có quy mô và hiệu quả kinh doanh khác nhau có thể dẫn đến chênh lệch nghĩa vụ tài chính, đặc biệt khi mức lợi nhuận giữa các ngành nghề không đồng đều.

Không chỉ dừng ở vấn đề thuế, Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng đề cập đến bài toán sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công. Ông đánh giá việc Chính phủ đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% số dự án đầu tư sử dụng ngân sách giai đoạn 2026–2030 so với giai đoạn trước là “rất trúng”.

Theo đại biểu, hiện có khoảng 3.000 dự án còn vướng mắc với tổng nguồn lực lên tới khoảng 2 triệu tỷ đồng đang bị “đóng băng”, gây lãng phí lớn. Ông nhấn mạnh, lãng phí kéo dài qua thời gian thậm chí còn đáng lo ngại hơn những thất thoát nhỏ lẻ, do đó cần sớm có giải pháp tháo gỡ để đưa nguồn lực này vào phục vụ phát triển.

Bên cạnh đó, vấn đề xử lý tài sản công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính cũng được đặt ra. Dù đã xử lý hàng chục nghìn cơ sở nhà, đất, nhưng theo đại biểu, vẫn còn nhiều tài sản chưa được khai thác hiệu quả, cần có giải pháp đồng bộ để tránh tiếp tục lãng phí.

Các đề xuất của Đại biểu Nguyễn Văn Thân cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc cải cách chính sách theo hướng đơn giản, hiệu quả và thực chất. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, việc thiết kế chính sách cần bảo đảm hài hòa giữa thuận lợi cho người dân, công bằng trong nghĩa vụ thuế và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia.