Một cụ bà 88 tuổi tại Trung Quốc có hơn 770.000 tin nhắn WeChat chưa đọc và bị kéo vào gần 1.900 nhóm trò chuyện chỉ trong khoảng một năm. Câu chuyện được người cháu gái chia sẻ trên mạng xã hội những ngày gần đây đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận, đồng thời làm dấy lên những lo ngại về tình trạng người cao tuổi trở thành mục tiêu của các hành vi "săn mồi kỹ thuật số".

Mỗi lần đến thăm bà lại phải xóa hàng chục nghìn tin nhắn

Theo Sina, hơn nửa năm qua, việc xóa tin nhắn WeChat đã trở thành công việc quen thuộc của gia đình mỗi khi đến viện dưỡng lão thăm cụ bà. Tuy nhiên, trong lần thăm gần đây, ứng dụng WeChat của cụ lại tiếp tục xuất hiện hơn 30.000 tin nhắn chưa đọc, dù trước đó toàn bộ tin nhắn đã được dọn sạch.

Khi mở danh sách trò chuyện, người thân phát hiện hầu hết đều là các nhóm WeChat doanh nghiệp. Theo gia đình, cụ bà được kết bạn với nhiều tài khoản WeChat doanh nghiệp trên mạng, sau đó bị đưa trực tiếp vào các nhóm trò chuyện mà không cần xác nhận. Những người trong các nhóm này hoàn toàn xa lạ.

Cụ bà cho biết chỉ theo dõi một số nhóm quen thuộc hoặc có nội dung mình quan tâm, còn phần lớn các nhóm khác không có thời gian cũng như không đủ khả năng để đọc hết.

Để ngăn tình trạng tiếp tục bị thêm vào các nhóm mới, người thân đã chuyển tài khoản WeChat của cụ sang "chế độ vị thành niên". Với chế độ này, việc tham gia nhóm trò chuyện bắt buộc phải có sự đồng ý của chủ tài khoản.

Theo gia đình, giải pháp này chỉ có tác dụng hạn chế phát sinh thêm các nhóm mới, trong khi những nhóm đã tham gia vẫn liên tục gửi tin nhắn. Muốn xử lý triệt để, người dùng phải xóa từng tài khoản WeChat doanh nghiệp đã kết bạn trước đó.

Người cháu gái cho biết việc này khá phức tạp vì phải lần lượt truy cập danh bạ, chọn mục liên hệ WeChat doanh nghiệp rồi xóa từng tài khoản. "Chỉ riêng việc xóa các liên hệ WeChat doanh nghiệp cũng mất khoảng 40 phút. Nhóm quá nhiều nên không thể xử lý hết một lúc", người cháu chia sẻ.

Núp bóng "quan tâm người già" để quảng bá sản phẩm

Theo phản ánh, ban đầu các tài khoản WeChat doanh nghiệp thường tiếp cận người cao tuổi với danh nghĩa quan tâm, trò chuyện hoặc kết bạn. Tên các nhóm cũng được đặt khá thân thiện như "Chờ bạn đến trò chuyện", "Gặp nhau là duyên"... tạo cảm giác đây chỉ là nơi chia sẻ những câu chuyện thường ngày.

Tuy nhiên, khi kiểm tra nội dung nhiều nhóm, phóng viên phát hiện mục đích cuối cùng đều hướng đến việc quảng bá và bán hàng cho người cao tuổi, đặc biệt là các loại thực phẩm chức năng. Một điểm đáng chú ý là số thành viên trong mỗi nhóm thường được duy trì dưới 40 người.

Theo quy định của WeChat doanh nghiệp, nếu nhóm có dưới 40 thành viên, việc thêm người vào nhóm không cần sự xác nhận của người được thêm. Điều này bị cho là đã bị một số tài khoản lợi dụng để đưa người cao tuổi vào các nhóm quảng bá.

Không chỉ bị kéo vào hàng nghìn nhóm trò chuyện, trong tài khoản WeChat của cụ bà còn có hơn 90 tài khoản tự nhận là "bầu bạn tình cảm". Một tài khoản tự giới thiệu là trẻ mồ côi, thường xuyên xưng hô thân thiết với cụ, trò chuyện, hỏi han mỗi ngày và nhiều lần đề nghị cụ gửi tiền "ủng hộ".

Khi được người thân giải thích đây có thể là hành vi lừa đảo, cụ bà vẫn không tin vì cho biết đã quen biết người này suốt hai năm. Qua kiểm tra lịch sử giao dịch, phóng viên phát hiện chỉ trong khoảng nửa năm, cụ đã nhiều lần chuyển tiền dưới hình thức "tặng thưởng" cho tài khoản này. Cụ bà tỏ ra bất ngờ khi biết tổng số tiền đã chuyển đi lớn hơn nhiều so với những gì mình nghĩ.

Hơn 1.200 tài khoản doanh nghiệp kết bạn trong 3 năm

Theo thông tin từ nền tảng WeChat, trong 3 năm qua, cụ bà đã kết bạn với khoảng 1.200 tài khoản WeChat doanh nghiệp. Chỉ riêng gần một năm trở lại đây, tài khoản của cụ đã bị thêm vào hơn 1.900 nhóm trò chuyện. Khoảng 770.000 tin nhắn chưa đọc chủ yếu đến từ các nhóm quảng bá phim ngắn và thực phẩm chức năng.

Đại diện WeChat cho biết nền tảng sẽ triển khai tính năng yêu cầu người dùng phải xác nhận trước khi bị đưa vào nhóm đối với các tài khoản WeChat doanh nghiệp có dấu hiệu hoạt động bất thường. Sau khi câu chuyện được người cháu đăng tải lên mạng xã hội, nhiều người dùng cho biết cha mẹ hoặc người thân của họ cũng gặp tình trạng tương tự.

Theo số liệu được đề cập trong bài viết, tính đến tháng 6 năm ngoái, Trung Quốc có hơn 161 triệu người cao tuổi sử dụng Internet. Vụ việc của cụ bà 88 tuổi phần nào cho thấy sự gia tăng của các hình thức tiếp cận, quảng bá và lừa đảo trên môi trường số nhằm vào nhóm người dùng cao tuổi, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp bảo vệ cũng như nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ cho nhóm đối tượng này.