Mới đây, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng khuyến cáo người dân, du khách chỉ tham quan tại những tuyến, điểm được phép, tuyệt đối không tự ý băng rừng, đi theo đường mòn hoặc tiếp cận các khu vực đã có biển cảnh báo nhằm bảo đảm an toàn và bảo vệ hệ sinh thái bán đảo.

Bán đảo Sơn Trà có địa hình rừng núi phức tạp, nhiều đoạn dốc, vách đá. Khu vực ven biển này cũng chịu tác động trực tiếp của sóng, gió nên thời tiết thay đổi nhanh. Vì vậy, việc tự ý khám phá những khu vực chưa được phép có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Thời gian qua, tại một số khu vực như Hục Lỡ, Mũi Nghê, Bãi Đá Đen... đã xảy ra các vụ việc người dân, du khách đi lạc, gặp tai nạn khi tự ý băng rừng, đi theo đường mòn hoặc lối mở xuống biển. Trước tình trạng này, Ban Quản lý đề nghị du khách tuyệt đối không vượt qua biển cấm, biển cảnh báo hoặc tìm lối khác để tiếp cận những khu vực không được phép.

Hiện bán đảo Sơn Trà có 3 tuyến, điểm được phép tham quan gồm Tiên Sa - Suối Ôm - Đỉnh Bàn Cờ; Yết Kiêu - Đỉnh Bàn Cờ - Bãi Bắc và Ngã ba Bãi Bắc - Cây đa Di sản.

Tuy nhiên, tuyến Tiên Sa - Suối Ôm - Đỉnh Bàn Cờ đang tạm dừng để khắc phục hậu quả sau bão và bảo đảm an toàn.

Theo quy định, thời gian tham quan bán đảo Sơn Trà từ 7h30 đến 18h30 trong giai đoạn tháng 3 đến hết tháng 9. Từ tháng 10 đến hết tháng 2 năm sau, thời gian tham quan từ 7h30 đến 17h30. Khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm, hoạt động tham quan có thể được tạm dừng.

Phương tiện lưu thông cũng được quy định riêng trên từng tuyến. Tuyến Tiên Sa - Suối Ôm - Đỉnh Bàn Cờ dành cho người đi bộ, xe đạp và xe mô tô, ngoại trừ xe gắn máy sử dụng hộp số tự động.

Trên tuyến Yết Kiêu - Đỉnh Bàn Cờ - Bãi Bắc, đoạn từ Yết Kiêu đến Đỉnh Bàn Cờ cho phép các phương tiện lưu thông, trừ xe tay ga và ô tô trên 24 chỗ.

Đoạn từ Đỉnh Bàn Cờ đến ngã ba Bãi Bắc, trước cổng Khu nghỉ dưỡng InterContinental, chỉ cho phép phương tiện lưu thông một chiều theo hướng từ Đỉnh Bàn Cờ xuống Bãi Bắc. Xe đạp, xe tay ga và ô tô trên 24 chỗ không được lưu thông tại đoạn này.

Tuyến Ngã ba Bãi Bắc - Cây đa Di sản chỉ dành cho người đi bộ.

Thời gian tới, Ban Quản lý sẽ phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các đường mòn, lối tự phát dẫn xuống biển để đề xuất bổ sung biển cấm, biển cảnh báo và rào chắn tại những vị trí cần thiết.

Công tác tuyên truyền cũng được tăng cường. Cùng với đó, các doanh nghiệp lữ hành được đề nghị không tổ chức hoặc đưa khách tham gia những hoạt động chưa được phép như trekking tự phát, lặn, ngắm san hô tại các khu vực hạn chế tiếp cận.

Ban Quản lý khuyến cáo du khách chủ động cập nhật thông tin thời tiết trước chuyến đi, tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng, tham quan đúng tuyến, đúng thời gian và chấp hành các biển báo an toàn.

Nằm ở phía Đông Bắc Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà được xem là một trong những khu vực có giá trị đặc biệt về sinh thái, cảnh quan và quốc phòng. Với 3 mặt giáp biển, một mặt tiếp giáp đô thị, nơi đây tạo nên hệ sinh thái rừng tự nhiên gắn với biển hiếm có ở Việt Nam.

Bán đảo Sơn Trà rộng hơn 4.400ha, dài khoảng 13km và có độ cao trung bình 350m. Trong đó, đỉnh Ốc là điểm cao nhất, gần 700m so với mực nước biển. Cùng với đèo Hải Vân và vịnh Đà Nẵng, Sơn Trà tạo thành thế bao bọc tự nhiên, góp phần che chắn cho thành phố trước tác động của biển.

Theo một số sử liệu, Sơn Trà từng là một đảo với 3 ngọn núi. Qua hàng nghìn năm, dòng hải lưu ven bờ mang theo phù sa bồi đắp, dần hình thành một doi đất nối các ngọn núi với đất liền. Từ đó, đảo Sơn Trà trở thành bán đảo như ngày nay.

Không chỉ nổi bật với cảnh quan rừng núi và biển xanh, Sơn Trà còn được ví như “viên ngọc” và “lá phổi xanh” của Đà Nẵng. Điểm đặc biệt của bán đảo là sự đan xen giữa nhiều dạng sinh cảnh, kéo dài từ các khu rừng trên núi xuống vùng ven biển.

Theo độ cao, thảm thực vật Sơn Trà có sự thay đổi rõ rệt, từ rừng mưa ẩm nhiệt đới ở khu vực cao đến các kiểu rừng nửa khô hạn, rừng còi và hệ thực vật ven biển. Ở vùng thấp còn có thảm cỏ, rạn san hô cùng nhiều sinh cảnh biển, tạo thành một hệ sinh thái liên kết giữa rừng và đại dương.

Không chỉ có giá trị về đa dạng sinh học, Sơn Trà còn giữ vai trò quan trọng đối với nguồn nước. Hệ thống rừng cùng đặc điểm địa hình của bán đảo giúp giữ nước, bổ sung nguồn nước ngọt và góp phần duy trì các tầng nước ngầm phục vụ khu vực Đà Nẵng và Hội An.

Một số nghiên cứu cũng đánh giá cao khả năng điều hòa môi trường của rừng Sơn Trà, trong đó có lượng oxy được tái tạo mỗi ngày. Những giá trị này góp phần lý giải vì sao bán đảo được xem là một trong những không gian sinh thái quan trọng của Đà Nẵng.

Sơn Trà hiện có hệ rừng kín thường xanh mưa nhiệt đới với nguồn tài nguyên sinh vật phong phú. Các kết quả nghiên cứu ghi nhận gần 1.000 loài thực vật bậc cao, trong đó 57 loài có củ hoặc quả có thể trở thành nguồn thức ăn cho con người và động vật.

Hệ động vật cũng là một điểm nổi bật của bán đảo. Hàng trăm loài được ghi nhận sinh sống tại đây, trong đó có 22 loài quý hiếm, nguy cấp nằm trong Sách Đỏ, như mèo rừng, chồn bạc má...

Đặc biệt, Sơn Trà là nơi cư trú của quần thể voọc chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) nổi tiếng. Chà vá chân nâu không chỉ có giá trị về mặt bảo tồn mà còn được xem là loài chỉ thị cho chất lượng môi trường rừng. Bộ lông với nhiều mảng màu tương phản khiến chúng trở thành một trong những loài linh trưởng có ngoại hình đặc biệt. Vẻ đẹp nổi bật này cũng là lý do chà vá chân nâu thường được gọi là “nữ hoàng của các loài linh trưởng”.

Theo Trung tâm Bảo tồn Đa dạng Sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet), một tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học khu vực miền Trung - Tây Nguyên, tại Sơn Trà, Đà Nẵng, hiện có khoảng hơn 1.300 cá thể voọc chà vá chân nâu đang tồn tại ngoài tự nhiên. Đây cũng chính là quần thể lớn nhất, bền vững nhất hiện nay của loài này.

Về phân loại, chà vá chân nâu thuộc nhóm khỉ Cựu Thế giới. Loài này được giới khoa học biết đến từ năm 1771 nhưng đến cuối thế kỷ 20 mới được xác định đầy đủ về đặc điểm và vị trí như một loài riêng biệt. Tại Sơn Trà, sự hiện diện của chà vá chân nâu được ghi nhận từ năm 1969.

Chúng thường sinh sống theo từng đàn nhỏ khoảng 5-10 cá thể, chủ yếu ở độ cao 100-600m. Tuy nhiên, quần thể tại Sơn Trà có đặc điểm đáng chú ý khi phạm vi phân bố có thể kéo dài từ khu vực núi cao xuống tận vùng sát biển. Đây là một trong những nét đặc biệt làm nên giá trị sinh học của bán đảo.

Bên cạnh hệ sinh thái đa dạng, Sơn Trà còn sở hữu vị trí đặc biệt về quân sự, quốc phòng. Nhờ địa thế cao và tầm nhìn rộng, bao quát cả vùng biển và khu vực Đà Nẵng, bán đảo từng được mệnh danh là “mắt thần Đông Dương”, giữ vai trò chiến lược trong các cuộc chiến tranh.

Với hệ sinh thái rừng - biển đặc biệt cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm, Sơn Trà có giá trị không chỉ về du lịch mà còn về môi trường, bảo tồn và quốc phòng. Việc tuân thủ các tuyến, điểm tham quan được phép, không tự ý đi vào khu vực cấm vì thế có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an toàn và gìn giữ hệ sinh thái đặc hữu của bán đảo.