Chính sách thưởng tiền sinh con: Ai được nhận, mức hỗ trợ bao nhiêu?
Bộ Y tế đề xuất cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp cho phụ nữ sinh con, với tổng kinh phí ước tính hơn 1.800 tỷ đồng/năm.
Trong tháng 4, Bộ Y tế sẽ trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dân số sau khi Bộ Tư pháp thẩm định. Nếu được phê duyệt, các chính sách này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo đó, một trong những nội dung nhận được quan tâm lớn chính là các chính sách khuyến sinh. Hiện nay, tỷ lệ sinh của Việt Nam liên tục giảm xuống dưới mức thay thế. Số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ sinh của Việt Nam đã giảm từ 2,11 con/phụ nữ vào năm 2021 xuống còn khoảng 1,91 và có xu hướng tiếp tục đi xuống. Đáng nói, tình trạng này không chỉ diễn ra tại các đô thị lớn mà còn lan rộng tới nhiều địa phương trước đây vốn duy trì mức sinh cao.
Chính vì thế, Bộ Y tế đề xuất cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp cho phụ nữ sinh con, với tổng kinh phí ước tính hơn 1.800 tỷ đồng/năm.
Cụ thể, chính quyền cấp xã sẽ thực hiện chi trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, mức hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng cho mỗi trường hợp thuộc diện thụ hưởng.
Ba nhóm đối tượng chính bao gồm phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số có quy mô dân số rất nhỏ; phụ nữ sinh sống tại những địa phương có mức sinh thấp hơn ngưỡng thay thế (2,1 con/phụ nữ); phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Một điểm đáng chú ý là chính sách cho phép cộng dồn các khoản hỗ trợ. Điều này đồng nghĩa với việc một người có thể nhận nhiều mức thưởng cùng lúc nếu đáp ứng nhiều tiêu chí. Ngoài ra, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh được trao quyền điều chỉnh mức thưởng cao hơn tùy theo điều kiện thực tế của địa phương.
Hiện nay, TP. Hồ Chí Minh đã chủ động triển khai chính sách này. Cụ thể, thành phố đưa ra mức hỗ trợ là 3-5 triệu đồng cho gần 9.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ sinh con, Bộ Y tế còn đề xuất dành hơn 2.000 tỷ đồng mỗi năm để chi trả cho các dịch vụ tầm soát bệnh bẩm sinh. Theo đó, phụ nữ mang thai sẽ được hỗ trợ 900.000 đồng cho xét nghiệm sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng cho sàng lọc sơ sinh. Chính sách này nhằm nâng cao chất lượng dân số, đồng thời giảm gánh nặng chi phí y tế cho các gia đình.
Việc triển khai các gói hỗ trợ như trợ cấp tiền mặt, chia sẻ chi phí y tế và tăng cường an sinh xã hội được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho các gia đình cân nhắc sinh thêm con. Đây cũng có thể là giải pháp góp phần làm chậm quá trình già hóa dân số và giảm nguy cơ thiếu hụt lao động trong tương lai.
