Cầu Bạch Đằng nằm trên tuyến cao tốc kết nối Hải Phòng với Quảng Ninh. Đây không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm của miền Bắc mà còn là dấu mốc quan trọng của ngành xây dựng hạ tầng Việt Nam. Cầu được thiết kế và thi công bởi chính các kỹ sư Việt Nam, với tổng số vốn đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng. Công trình này cũng là 3 trong số 7 cây cầu dây văng có nhiều nhịp nhất thế giới. 

Sau nhiều năm đưa vào khai thác, cầu Bạch Đằng vẫn giữ vai trò là tuyến kết nối huyết mạch giữa Hải Phòng và Quảng Ninh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch và thu hút đầu tư cho toàn vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Mắt xích quan trọng trên tuyến cao tốc đắt nhất Việt Nam

Cầu Bạch Đằng là hạng mục nổi bật nhất trên tuyến cao tốc Hải Phòng - Hạ Long. Đây là tuyến đường được khởi công năm 2014 và chính thức thông xe vào năm 2018.

Toàn tuyến có chiều dài 24,6km, mặt cắt ngang rộng 25m với 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/h. Tổng mức đầu tư của dự án lên tới gần 13.700 tỷ đồng. Nếu tính bình quân, mỗi kilomet cao tốc có chi phí đầu tư hơn 550 tỷ đồng, từng được xem là tuyến cao tốc đắt đỏ nhất Việt Nam.

Dự án gồm hai phần chính. Đoạn từ Hạ Long đến cầu Bạch Đằng dài 19,3km được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách địa phương với tổng kinh phí hơn 6.400 tỷ đồng. Phần còn lại là cầu Bạch Đằng cùng hệ thống đường dẫn và nút giao cuối tuyến dài 5,3km được thực hiện theo hình thức BOT với tổng vốn hơn 7.277 tỷ đồng.

Trong đó, cầu Bạch Đằng là công trình quan trọng nhất và cũng là hạng mục có yêu cầu kỹ thuật phức tạp nhất trên toàn tuyến.

Trước khi cây cầu được đưa vào sử dụng, việc di chuyển từ Hạ Long đến Hà Nội hoặc Hải Phòng mất khá nhiều thời gian do phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ hiện hữu.

Sau khi cao tốc hoàn thành, quãng đường từ Hạ Long đến Hà Nội được rút ngắn từ khoảng 180km xuống còn khoảng 130km. Thời gian di chuyển giảm từ hơn 3 giờ xuống chỉ còn khoảng 1,5 giờ.

Tuyến Hạ Long - Hải Phòng cũng được rút ngắn đáng kể, từ khoảng 75km xuống còn khoảng 25km. Điều này giúp hoạt động vận tải hàng hóa, du lịch và giao thương giữa các địa phương trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.

Công trình do người Việt thiết kế với kỹ thuật phức tạp

Riêng phần cầu chính Bạch Đằng có chiều dài gần 3km, được xây dựng bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực.

Cầu có tĩnh không thông thuyền rộng 250m và cao gần 49m, cho phép các tàu có trọng tải lớn lưu thông bên dưới. Đặc biệt, công trình được thiết kế với khả năng chịu động đất cấp 8, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe đối với một cây cầu quy mô lớn.

Điểm nổi bật nhất của cầu Bạch Đằng là đây là một trong số ít công trình cầu dây văng quy mô lớn do đội ngũ kỹ sư Việt Nam tự thiết kế và tổ chức thi công.

Cầu gồm 3 trụ tháp lớn. Trụ tháp trung tâm cao gần 100m, trong khi hai trụ tháp còn lại cao hơn 94m. Toàn bộ hệ thống tạo nên hình ảnh ba chữ H nổi bật giữa cửa sông.

Theo các đơn vị thiết kế, hình tượng ba trụ tháp chữ H mang ý nghĩa kết nối ba trung tâm kinh tế quan trọng của miền Bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Hạ Long.

Cầu Bạch Đằng được xây dựng theo kết cấu cầu dây văng nhiều nhịp. Khi hoàn thành, công trình đứng thứ 3 trong danh sách 7 cầu dây văng nhiều nhịp nhất thế giới.

Để hoàn thiện công trình, các kỹ sư đã lắp đặt hơn 800 tấn cáp dây văng. Hệ thống này gồm 144 bó cáp lớn, mỗi bó chứa từ 31 đến 85 sợi cáp chuyên dụng có khả năng chịu lực rất cao.

Một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình thi công là yêu cầu về độ chính xác gần như tuyệt đối. Do vị trí xây dựng nằm trong khu vực có giới hạn chiều cao liên quan đến hành lang an toàn hàng không, góc nghiêng của các dây văng nhỏ hơn so với nhiều cây cầu cùng loại trên thế giới.

Điều này khiến việc tính toán nội lực, căng kéo cáp và kiểm soát biến dạng của kết cấu trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Ngoài ra, các nhà thầu Việt Nam còn phải thực hiện hệ thống móng với những cọc khoan nhồi đường kính tới 2m và sâu khoảng 70m dưới lòng sông. Đây là một trong những hạng mục khó khăn nhất của toàn bộ dự án.

Sự thành công của cầu Bạch Đằng được xem là minh chứng rõ nét cho năng lực làm chủ công nghệ của ngành xây dựng hạ tầng Việt Nam. Công trình cho thấy các kỹ sư trong nước hoàn toàn có khả năng thiết kế và thi công những dự án quy mô lớn với yêu cầu kỹ thuật phức tạp.

Sau gần một thập kỷ đưa vào khai thác, cầu Bạch Đằng vẫn giữ vai trò là tuyến giao thông chiến lược kết nối Hải Phòng với Quảng Ninh. Hạ tầng đồng bộ dọc tuyến cũng đã tạo điều kiện để hàng loạt khu công nghiệp, khu đô thị và dự án dịch vụ quy mô lớn hình thành, góp phần thay đổi diện mạo kinh tế của khu vực.

Không chỉ là cây cầu giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, cầu Bạch Đằng còn được xem là biểu tượng cho bước tiến mới của hạ tầng giao thông Việt Nam, nơi những công trình quy mô thế giới đã được xây dựng bằng chính trí tuệ và năng lực của người Việt.