Doanh nghiệp đồng loạt sẵn sàng hạ tầng phối trộn và cung ứng

Thực hiện Chỉ thị 09 của Thủ tướng Chính phủ trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động do xung đột Trung Đông, lộ trình đưa xăng E10 vào kinh doanh đại trà đã được đẩy sớm hơn hai tháng so với kế hoạch. Mục tiêu của việc này nhằm giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng, tiết kiệm năng lượng và giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Đến thời điểm hiện tại, các đơn vị chủ lực trong ngành xăng dầu đều khẳng định đã hoàn tất các chuẩn bị cơ bản về kỹ thuật và phương án kinh doanh.

Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết đơn vị đã hoàn tất các điều kiện pháp lý cũng như cơ sở phối trộn, pha chế xăng E10. Nhu cầu ethanol của tập đoàn này ước tính khoảng 45.000 - 50.000 m3 mỗi tháng. Tương tự, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) thông báo đã thí điểm bán xăng E10 tại gần 100 cửa hàng và nhận được sự chấp nhận của thị trường. PVOIL hiện có 13 điểm pha chế trên toàn quốc với tổng công suất khoảng 300.000 m3/tháng và dự kiến sẽ nâng lên mức 350.000 - 380.000 m3 vào cuối năm nay. Doanh nghiệp này khẳng định có thể triển khai bán E10 diện rộng từ trung tuần đến cuối tháng 4.

Ở khối các doanh nghiệp khác, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) xác nhận hệ thống liên quan để sản xuất và phối trộn xăng E10 đã sẵn sàng. Nhà máy Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung cũng đã cho ra lô ethanol đầu tiên cung cấp cho BSR để phối trộn xăng E10 RON 95-III. Ngoài ra, các đơn vị như Saigon Petro và Anh Phát Petro cũng đã lên kế hoạch bán E10 trên toàn hệ thống ngay trong tháng 4 và tháng 5 tới. Các doanh nghiệp bán lẻ cho biết hạ tầng bồn chứa, cột bơm hiện có cơ bản có thể tái sử dụng ngay sau khi được vệ sinh và điều chỉnh kỹ thuật.

Bài toán nguồn cung ethanol và những kiến nghị tháo gỡ nút thắt

Dù hạ tầng đã sẵn sàng, việc đảm bảo nguồn nguyên liệu ethanol cho phối trộn vẫn là một thách thức lớn. Theo tính toán, khi bán đại trà, cả nước cần khoảng 100.000 - 110.000 m3 ethanol mỗi tháng. Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, hiện cả nước có 6 nhà máy sản xuất ethanol nhưng chỉ có 3 - 4 đơn vị đang vận hành. Tổng công suất thiết kế của các nhà máy này chỉ đáp ứng được khoảng 41% nhu cầu thực tế, phần còn lại buộc phải nhập khẩu từ các thị trường như Mỹ, Brazil hoặc qua các trung tâm phân phối tại Hàn Quốc, Singapore.

Ông Phạm Văn Vượng - Giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung nhận định, dù nguồn nguyên liệu sắn trong nước khá dồi dào nhưng giá ethanol lại phụ thuộc vào giá sắn nội địa, trong khi xăng dầu biến động theo thế giới. Sự lệch pha này có thể khiến chi phí sản xuất ethanol cao hơn hiệu quả pha trộn. Do đó, ông Vượng kiến nghị cơ quan quản lý cần có chính sách ưu tiên tiêu thụ ethanol nội địa và xây dựng cơ chế giá dựa trên chi phí nguyên liệu trong nước thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giá xăng dầu thế giới.

Dưới góc độ điều hành và phân phối, ông Trịnh Quang Khanh - Tổng Thư ký Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (Vinpa) lưu ý rằng xăng sinh học cần thời gian pha chế, không thể xuất bán ngay nên cần công tác điều hành hợp lý để tránh nghẽn cục bộ. Ông Khanh đề xuất tăng chi phí kinh doanh định mức cho xăng E10 thêm khoảng 200 đồng mỗi lít để bù đắp chi phí đầu tư. Đồng thời, hiệp hội kiến nghị giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng khoáng dùng pha chế xuống 7% và thống nhất một mức thuế bảo vệ môi trường thấp hơn cho xăng sinh học để tăng sức hấp dẫn với người tiêu dùng. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng mong muốn sớm có hướng dẫn rõ ràng về quy chuẩn hàm lượng oxy và các quy định xử lý khi hàm lượng ethanol bị suy giảm tự nhiên trong quá trình tồn chứa, vận chuyển.