Hoạt động kinh doanh xổ số tiếp tục được Bộ Tài chính rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý trong bối cảnh cử tri kiến nghị tăng cường kiểm soát những tác động tiêu cực phát sinh từ hoạt động này, đồng thời quan tâm hơn đến đời sống của người bán vé số.

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri thành phố Đồng Nai gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI liên quan đến hoạt động kinh doanh xổ số và chính sách đối với người bán vé số. Theo phản ánh của cử tri, xổ số kiến thiết hiện là nguồn thu quan trọng cho ngân sách, góp phần tạo nguồn lực đầu tư cho các lĩnh vực thiết yếu. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn một số hệ lụy như lô đề, cờ bạc núp bóng xổ số; một bộ phận người có thu nhập thấp chi tiêu vượt khả năng cho việc mua vé số, từ đó có thể hình thành tâm lý trông chờ vào may rủi và tác động đến an sinh xã hội.

Cử tri đồng thời cho rằng dù ngành xổ số có doanh thu lớn, đời sống của người bán vé số vẫn còn nhiều khó khăn, rủi ro do đây chủ yếu là lực lượng lao động tự do, thu nhập thiếu ổn định. Vì vậy, cử tri kiến nghị có giải pháp hạn chế những tác động tiêu cực của hoạt động kinh doanh xổ số và chính sách phù hợp đối với người bán vé số có hoàn cảnh khó khăn.

Trả lời kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết kinh doanh xổ số là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, thuộc lĩnh vực Nhà nước độc quyền theo quy định pháp luật. Hoạt động kinh doanh xổ số nhằm đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí có thưởng hợp pháp của người dân, góp phần hạn chế các hoạt động cờ bạc bất hợp pháp, đồng thời huy động nguồn lực cho ngân sách địa phương để đầu tư các công trình phúc lợi xã hội, tập trung vào các lĩnh vực như giáo dục và y tế.

Bộ Tài chính đồng thời chia sẻ những băn khoăn của cử tri về nguy cơ phát sinh hành vi ghi số đề, tổ chức đánh bạc lợi dụng kết quả xổ số cũng như tình trạng một bộ phận người dân có thu nhập thấp mua vé số vượt quá khả năng tài chính.

Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh cần phân biệt rõ xổ số hợp pháp với các hành vi ghi số đề, tổ chức đánh bạc và đánh bạc trái phép. Đây là những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và xử lý nghiêm, không phải mục tiêu hay bản chất của hoạt động kinh doanh xổ số do Nhà nước tổ chức và quản lý.

Để quản lý lĩnh vực này, Bộ Tài chính cho biết đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định số 98/2013/NĐ-CP ngày 28/8/2013 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh xổ số và Nghị định số 122/2017/NĐ-CP ngày 13/11/2017 quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số.

Các quy định trên nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về kinh doanh xổ số và cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Cùng với đó, Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xổ số, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm của doanh nghiệp nếu phát sinh.

Đối với kiến nghị liên quan đến đời sống người bán vé số, Bộ Tài chính cho biết đây là lực lượng lao động tự do, trong đó có nhiều người thuộc nhóm yếu thế, thu nhập không ổn định và cần được quan tâm trong quá trình thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Hiện pháp luật về kinh doanh xổ số chưa quy định chính sách an sinh xã hội riêng đối với người bán vé số. Tuy nhiên, những người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc các nhóm đối tượng chính sách vẫn được hưởng các chính sách an sinh xã hội theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, người bán vé số có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế để được bảo đảm các quyền lợi theo quy định. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp kinh doanh xổ số và hệ thống đại lý cũng thường xuyên triển khai các chương trình hỗ trợ người bán vé số có hoàn cảnh khó khăn. Các hoạt động này bao gồm hỗ trợ an sinh xã hội, hỗ trợ đột xuất khi người bán vé số gặp thiên tai, dịch bệnh hoặc những rủi ro trong cuộc sống.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động kinh doanh xổ số theo hướng công khai, minh bạch và hiệu quả. Cùng với việc tăng cường kiểm tra, giám sát, cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về việc tham gia xổ số có trách nhiệm, phù hợp với khả năng tài chính của bản thân.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đánh giá thực tiễn việc thực hiện chính sách an sinh xã hội đối với người bán vé số. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện các chính sách liên quan, góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người bán vé số có hoàn cảnh khó khăn.

Việc hoàn thiện chính sách sẽ được xem xét phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, qua đó hướng tới quản lý thị trường xổ số chặt chẽ hơn, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tạo nguồn thu ngân sách và yêu cầu an sinh xã hội.