Bảo đảm an ninh năng lượng trước biến động toàn cầu
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên thị trường năng lượng thế giới, Bộ Công Thương khẳng định Việt Nam vẫn duy trì ổn định nguồn cung xăng dầu và điện. Năng lực dự trữ được nâng cao cùng hệ thống sản xuất vận hành ổn định đang tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Phát biểu tại phiên họp thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khóa XVI ngày 4/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết Việt Nam đã vượt qua giai đoạn khó khăn của quý II trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do căng thẳng tại Trung Đông.
Theo Bộ trưởng, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính đã triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát và bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước, không để xảy ra gián đoạn.
Một trong những điểm đáng chú ý là năng lực dự trữ xăng dầu của Việt Nam đã được cải thiện đáng kể. Từ mức dự trữ thương mại còn hạn chế trước đây, quy mô dự trữ hiện nay đã tăng lên rõ rệt, giúp nâng cao khả năng chủ động điều hành và tăng sức chống chịu của hệ thống năng lượng trước các biến động từ bên ngoài.
Bên cạnh công tác dự trữ, hệ thống sản xuất trong nước cũng duy trì hoạt động ổn định. Các nhà máy lọc dầu được tổ chức vận hành hợp lý, bảo đảm duy trì công suất cao nhằm giữ vững nguồn cung cho thị trường nội địa.
Đối với lĩnh vực điện, Bộ Công Thương cho biết tổng sản lượng điện trong tháng 4 đạt khoảng 30 tỷ kWh, tương đương hơn 1 tỷ kWh mỗi ngày. Phụ tải cực đại của hệ thống điện tăng lên khoảng 52.000 MW, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước, trong khi sản lượng điện tăng gần 7%.
Đặc biệt, trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, hệ thống điện quốc gia vận hành an toàn, không xảy ra sự cố về nguồn hay lưới điện. Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh ngành điện đã bảo đảm cung cấp đầy đủ điện cho sản xuất, kinh doanh và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Những kết quả trên cho thấy hệ thống năng lượng quốc gia vẫn duy trì được sự ổn định trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh và thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động.
Tuy vậy, Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng cảnh báo các thách thức phía trước vẫn rất lớn. Theo ông, tình hình tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi nguồn cung năng lượng toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh. Ông cho biết sản lượng dầu của khối OPEC hiện giảm khoảng 7,7 triệu thùng/ngày do các biện pháp hạn chế xuất khẩu, khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trong nước, nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng theo đà phục hồi kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 4 tháng đầu năm tăng 9,2%, trong đó ngành chế biến chế tạo tăng 9,9%, tiếp tục đóng vai trò động lực tăng trưởng chính. Riêng lĩnh vực sản xuất và phân phối điện tăng 10,9%.
Đáng chú ý, ngành khai khoáng đã chuyển từ mức giảm 4,6% cùng kỳ năm trước sang tăng 4%, phản ánh nỗ lực nâng cao khả năng tự chủ năng lượng sơ cấp, đặc biệt thông qua việc gia tăng khai thác dầu khí trong nước. Trước bối cảnh đó, Bộ Công Thương đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới.
Thứ nhất, Bộ kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các địa phương, đặc biệt là UBND các tỉnh, đẩy nhanh công tác quản lý và triển khai các dự án năng lượng theo đúng quy hoạch và tiến độ đã được phê duyệt.
Thứ hai, Bộ đề xuất sớm ban hành các nghị định sửa đổi, bổ sung nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời mái nhà, đồng thời hoàn thiện cơ chế hướng dẫn triển khai các nghị quyết của Quốc hội trong lĩnh vực năng lượng.
Thứ ba, Bộ Công Thương kiến nghị cho phép điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo thủ tục rút gọn nhằm kịp thời cập nhật nhu cầu phát triển thực tế của hệ thống điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn mới.