Airbus và Boeing đang triển khai các kế hoạch mở rộng công suất quy mô lớn nhằm đáp ứng lượng đơn hàng tồn đọng khổng lồ, trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng không toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong hai thập kỷ tới.

Theo báo Le Monde (Pháp) ngày 10/8, Airbus hiện chịu áp lực lớn để hoàn thành mục tiêu bàn giao 870 máy bay thương mại trong năm 2026. Trong tháng 7, tập đoàn châu Âu chỉ giao 67 máy bay, giảm đáng kể so với 89 chiếc của tháng trước.

Điều này đồng nghĩa từ tháng 8 đến cuối năm, Airbus phải duy trì tốc độ bàn giao trung bình khoảng 90 máy bay mỗi tháng mới có thể đạt mục tiêu. Nếu hoàn thành, con số 870 máy bay sẽ vượt kỷ lục 863 chiếc được Airbus bàn giao trong năm 2019, trước khi đại dịch COVID-19 làm gián đoạn ngành hàng không toàn cầu. Mục tiêu 870 máy bay trong năm 2026 mới chỉ là bước đầu trong kế hoạch mở rộng sản xuất của Airbus.

Tại Triển lãm hàng không quốc tế Farnborough diễn ra gần London hồi tháng 7, Airbus cho biết tập đoàn hướng tới công suất hơn 100 máy bay mỗi tháng trong giai đoạn 2028-2029. Riêng dòng A320 dự kiến đạt sản lượng 75 chiếc mỗi tháng.

Nếu kế hoạch được thực hiện, sản lượng hàng năm của Airbus sẽ đạt ít nhất 1.100 máy bay. Động lực thúc đẩy kế hoạch tăng công suất đến từ lượng đơn hàng ngày càng lớn. Tính đến giữa năm 2026, Airbus và Boeing có tổng cộng hơn 16.000 máy bay trong sổ đặt hàng.

Riêng Airbus có 9.353 máy bay trong sổ đặt hàng vào cuối tháng 7, trong khi Boeing có 6.814 chiếc vào cuối tháng 6. Với tốc độ sản xuất hiện tại, lượng đơn hàng này đủ duy trì hoạt động của các nhà máy trong hơn một thập kỷ.

Theo dự báo thị trường toàn cầu giai đoạn 2026-2045 của Airbus, thế giới sẽ cần khoảng 42.000 máy bay mới trong 20 năm tới. Trong số này, khoảng 20.000 chiếc nhằm thay thế các máy bay cũ và 22.000 chiếc phục vụ nhu cầu tăng trưởng. Khoảng 80% nhu cầu dự kiến thuộc về máy bay một lối đi, phục vụ các đường bay ngắn và trung bình; phần còn lại là máy bay thân rộng.

Airbus dự báo lưu lượng hành khách hàng không toàn cầu sẽ tăng trung bình 4% mỗi năm và tăng hơn gấp đôi trong 20 năm tới, vượt 10 tỷ lượt hành khách. Một động lực quan trọng là tầng lớp trung lưu tại các đô thị trên thế giới được dự báo tăng thêm khoảng 1,4 tỷ người.

Boeing cũng đưa ra triển vọng tương tự khi dự báo đội máy bay thương mại toàn cầu sẽ đạt khoảng 50.000 chiếc vào năm 2045, so với khoảng 30.000 chiếc đang khai thác hiện nay. Trong cuộc đua sản xuất, Boeing đang tăng tốc sau nhiều năm đối mặt với những khó khăn về sản xuất và chất lượng.

Trong nửa đầu năm 2026, Boeing bàn giao 314 máy bay thương mại, chủ yếu là dòng 737 MAX, so với 351 chiếc của Airbus. Khoảng cách giữa hai đối thủ hiện chỉ còn 37 máy bay. Sản lượng 737 MAX hiện đạt khoảng 47 chiếc mỗi tháng và Boeing đặt mục tiêu nâng lên 52 chiếc vào đầu năm 2027. Bà Stephanie Pope, Tổng Giám đốc Boeing Commercial Airplanes, cho rằng nhu cầu thị trường không phải vấn đề lớn nhất đối với tập đoàn. Thách thức quan trọng hơn là nâng cao năng lực và hiệu quả sản xuất.

Trong tháng 7, Boeing bắt đầu sản xuất 737 MAX tại nhà máy Everett, bang Washington. Đây là cơ sở trước đây chủ yếu được sử dụng để sản xuất các dòng máy bay đường dài. Việc đưa 737 MAX vào Everett cũng đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm dòng máy bay này được lắp ráp bên ngoài nhà máy Renton.

Airbus cũng đang mở rộng mạng lưới sản xuất trên toàn cầu. Sau khi đưa dây chuyền thứ hai tại Toulouse vào hoạt động ngày 15/6, tập đoàn hiện có 10 dây chuyền lắp ráp dòng A320 và A321 trên toàn thế giới. Các dây chuyền được đặt tại Toulouse và Hamburg của Đức, Mobile của Mỹ và Thiên Tân của Trung Quốc. Dù nhu cầu thị trường tăng mạnh, khả năng nâng sản lượng của Airbus và Boeing đang bị giới hạn bởi những vấn đề trong chuỗi cung ứng. Đối với Airbus, các vấn đề kỹ thuật liên quan đến động cơ Pratt & Whitney trang bị trên một số máy bay A320 thế hệ mới đã gây xáo trộn hoạt động sản xuất và bảo dưỡng.

Theo công ty tư vấn AlixPartners, khoảng 26% máy bay một lối đi mới của Airbus sử dụng loại động cơ này đã phải nằm đất, kéo theo tình trạng thiếu linh kiện và gia tăng áp lực lên hoạt động bảo dưỡng. Các điểm nghẽn cũng xuất hiện ở nhiều khâu khác, từ sản xuất kết cấu thân máy bay đến trang thiết bị nội thất cabin.

Tình trạng thiếu lao động có tay nghề cao, chi phí và giá nguyên liệu tăng, cùng hạn chế về nguồn lực tài chính tại một số nhà cung cấp đang khiến việc mở rộng công suất trở nên khó khăn hơn. AlixPartners cảnh báo những hạn chế trong chuỗi cung ứng có thể dẫn tới mức thiếu hụt năng lực khoảng 17% vào năm 2030. Ông Pascal Fabre, Giám đốc tại AlixPartners, nhận định quá trình tăng sản lượng của ngành hàng không sẽ còn đối mặt với nhiều trở ngại.

Trong bối cảnh nhu cầu máy bay toàn cầu tiếp tục tăng, cuộc cạnh tranh giữa Airbus và Boeing vì thế không chỉ nằm ở số lượng đơn hàng hay thị phần, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, mở rộng công suất và biến lượng đơn hàng khổng lồ thành những chiếc máy bay được bàn giao đúng tiến độ.