Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong tháng 10-12/2026, xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh lên tới 98%. Nền nhiệt tại nhiều khu vực cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa có xu hướng phân hóa mạnh. Đây là yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ thiếu nước khi mùa khô 2026-2027 bắt đầu.

Ông Mai Văn Khiêm, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhận định: "Lượng mưa trong mùa mưa năm nay sẽ ít hơn so với mọi năm. Thời điểm mùa mưa ở hầu hết các khu vực có thể kết thúc sớm". Theo ông, diễn biến này có thể ảnh hưởng đến việc quản lý, điều hòa và phân bổ nguồn nước phục vụ sản xuất, đặc biệt trong mùa khô 2026-2027.

Tác động của El Nino không đồng đều trên cả nước. Trong tháng 10-11, Bắc Bộ thậm chí có khả năng ghi nhận lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm. Theo dự báo mùa của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, tháng 10 lượng mưa tại Bắc Bộ có thể cao hơn 5-20%, còn tháng 11 cao hơn 10-30%.

Tuy nhiên, nền nhiệt vẫn có xu hướng cao hơn trung bình. Không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu, khiến mùa đông 2026-2027 có khả năng ít rét đậm, rét hại hơn thông thường. Vì vậy, Bắc Bộ không phải khu vực chịu rủi ro khô hạn nổi bật nhất trong những tháng cuối năm.

Bức tranh tại Trung Bộ phức tạp hơn. Trong tháng 10, một số khu vực từ Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thiếu mưa 20-40% so với trung bình nhiều năm. Sang tháng 11, tình trạng thiếu hụt 20-40% có khả năng mở rộng từ Quảng Trị đến Lâm Đồng.

Theo Cục Quản lý Tài nguyên nước, Nam Trung Bộ là một trong những khu vực có nguy cơ cao về thiếu hụt dòng chảy. Các lưu vực sông Ba, Vu Gia - Thu Bồn và Trà Khúc được đặc biệt lưu ý. Dòng chảy trên các sông, suối có thể thiếu hụt khoảng 15-78% so với trung bình nhiều năm.

Điều đáng lo là Nam Trung Bộ vừa có nhu cầu nước lớn cho sản xuất, vừa thường xuyên chịu áp lực khô hạn. Nếu mùa mưa kết thúc sớm, lượng nước tích trữ cho mùa cạn sẽ bị hạn chế.

Tây Nguyên nằm trong nhóm khu vực nhạy cảm nhất với El Nino. Khi lượng mưa suy giảm, không chỉ nguồn nước mặt mà cả nước dưới đất cũng chịu áp lực, ảnh hưởng trực tiếp tới tưới tiêu cây trồng, chăn nuôi và nước sinh hoạt.

Các lưu vực Sê San và Srê Pốk được cơ quan quản lý tài nguyên nước đưa vào nhóm có nguy cơ thiếu hụt dòng chảy cao. Đáng chú ý, dự báo tháng 10 lượng mưa tại Cao nguyên Trung Bộ có thể thấp hơn trung bình 20-40%.

Nam Bộ có thể chưa phải nơi thiếu mưa nghiêm trọng nhất trong từng tháng cuối năm, nhưng lại đối mặt với rủi ro kéo dài sang đầu năm 2027. Mùa mưa được dự báo kết thúc sớm, trong khi từ tháng 1-3/2027, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có khả năng thiếu mưa và nền nhiệt cao. Nam Bộ còn có khả năng xuất hiện nắng nóng sớm từ tháng 2.

Với Đồng bằng sông Cửu Long, bài toán còn phức tạp bởi nguồn nước phụ thuộc đáng kể vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong. Khi dòng chảy suy giảm, nguy cơ xâm nhập mặn tại các cửa sông cũng gia tăng.

Nếu xét riêng 3 tháng cuối năm 2026, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang nổi lên là hai khu vực chịu tác động rõ nhất về thiếu mưa và suy giảm dòng chảy. Nam Bộ đứng trước rủi ro lớn hơn về tính kéo dài của khô hạn, đặc biệt khi bước sang mùa khô đầu năm 2027.

Theo Cục Quản lý Tài nguyên nước, trong kịch bản rủi ro rất cao, lượng mưa có thể thiếu hụt 20-40%, dòng chảy các lưu vực giảm tương ứng và nhiều hồ chứa tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ có nguy cơ không tích đủ nước cho mùa cạn.

Như vậy, tác động đáng chú ý nhất của El Nino lần này không chỉ nằm ở một đợt khô hạn đơn lẻ mà là nguy cơ thiếu nước kéo dài từ cuối năm 2026 sang mùa khô 2027, tạo sức ép đồng thời lên nông nghiệp, nước sinh hoạt, thủy lợi và sản xuất điện.